BOYACIOĞLU KÖŞKÜNDEN, MİTHATPAŞA OKULUNA MI!

Genel 06.11.2020, 16:57 06.11.2020, 17:00
1561
BOYACIOĞLU KÖŞKÜNDEN, MİTHATPAŞA OKULUNA MI!

1876 da ki Birinci Osmanlı Meclisi, Sultan ll. Abdülhamid tarafından düşürülünce,  Meclis Reisi olan Mithat Paşa, Taif’e sürgüne gönderildi ve 10 Haziran 1883 de sürgündeyken boğularak öldürüldü. “Mithat Paşa” aynı zamanda İttihatçıların ilk şehidi olarak anılır, Zonguldak’ta Mithatpaşa Mahallesi, Mithatpaşa İlkokulu ismi de buradan gelir…

Mithatpaşa Mahallesi sınırları içerisinde, Zonguldak eğitim tarihinin ilklerinden birisi olan Mithatpaşa Okulu yaklaşık bir asırdır eğitime devam etmektedir. Okulun eğitim tarihi kadar duvarlarının da 110 yıllık geçmişe uzanan bir hikayesi vardır. Zonguldak’ta yaşayan gayri Müslim Türklerden Boyacıoğlu ailesine uzanan bir hikayesi vardır. Şimdi 69 Ambarları bölgesine de adını veren 69 nolu maden ocağı sahibi Anasti Boyacıoğlu.

 69 nolu ocak künyesi incelendiğinde Anasti Boyacıoğlu ölünce damadı Yorgi ve Kara Yuvan veresesi olarak paylaşmışsa da geride bıraktıkları isim Boyacıoğlu ailesi olarak bilinmektedir.

Okul binasının tarihine ve geçmişte yapılan araştırmalara geçmeden önce 1900 yılı başlarına ait fotoğraf incelemeleri Yeniçarşı ve Mithatpaşa Mahallesi’nin ilk yıllarına ait fotoğraflarda Boyacıoğlu Köşkünün döneme ait en gösterişli yapılardan biri olduğu dikkatlerden kaçmamaktadır. Yeniçarşı’daki Hükümet Binası ve tepedeki Boyacıoğlu Köşkü gösterişli bir yapı olarak dikkat çekmektedir.  Daha sonra aynı konumda bugün halen hizmet veren Mithatpaşa Okulunun köşke yapılan ilavelerle konumlandığı sözlü tarih araştırmalarıyla desteklenmektedir.

MİTHATPAŞA OKULU…

1912-1919 yıllarında inşaatı bitirilen okul peş peşe gelen savaşlar nedeniyle faaliyete geçememiştir. Üstelik işgalci devletlerin (Fransızlar) hem okul hem de kilise görevini görmüştür.

1922 yılında arap harfleri ile ilkokul olarak eğitime açılmış olup ilk mezunlarını 1924 yılında verdiği kayıtlardan anlaşılmaktadır.

Cumhuriyetin ilanından sonra okul çevresi kültür merkezi olmuş. Atatürk devrimlerinin benimsetilmesinde çok önemli rol oynamıştır. Zonguldak’ta ilk şapkayı okulun öğretmenleri giymiş, halka ilk yeni yazıyı bu okulun öğretmenleri öğretmiştir.

Bugün de eğitim ve öğretime en iyi biçimde cevap verebilecek niteliğe sahiptir.

11 derslik kapasiteli okul Ağustos 1998 tarihinde yapılan inşaatla 15 dersliğe çıkarılmıştır.

Bugüne kadar okuldan 2205 erkek ve 2028 kız olmak üzere toplam 4233 öğrenci mezun olmuştur.

1948 tarihli Ticaret dünyası dergisi konuyla ilgili şu bilgileri vermiştir.

“Zonguldak Ortaokulu Vali Hüsnü Bey zamanında –halen Mithatpaşa İlkokulu olan- yarım Rum mektebi ikmal ve tevsi edilerek 1924 yılı ikinci teşrininde açılmıştır. Bu zamanda okulun ilk kısmı da mevcuttu. İki sene sonra ortaokulların ilk kısımlarını bakanlık kaldırdı. Açılışı çok yeni olan ve talebe sayısı ancak 40 kadar olan bulunan ortaokul için bu bina büyük olduğundan yine Rum envali metrukesinden olan eksik bir eve hususi muhasebe tarafından 3500 lira harcanarak tamamlandı… Bunun üzerine ortaokul Vali Hüsnü Bey zamanında bu yeni binaya taşındı. Ortaokulun talebe sayısı seneden seneye artınca bina yetersiz gelmeye başladı. Vali Halit Aksoy 40 bin lira bir para ayırarak yeni okul binası yaptırdı. 1935 yılı kanununda ortaokul yeni binasına taşındı.”

Sözü geçen Mithatpaşa İlkokulu binası için söylenen çok söz vardır. Bunlardan biri okulun vatandaş katkısı ile yapıldığına dairdir. Oysa Ticaret Dünyası’nın da belirttiği gibi zaten az olan öğrenci sayısı için 1924 yılında vatandaşın bu katkıyı yaptığını söylemek biraz çelişkili durumdadır.

SAFFET CAN ARAŞTIRMASI…

İkinci bir tespit eğitimci-yazar Saffet Can tarafından yayınlanan “Emin Dayı” adlı kitapta yer alan Mustafa Erkişi ile yapılan söyleşidir:

-Devlet Hastanesi’ni Boyacıoğlu isimli bir gavur yaptı. Ambarların oradaki ocağın sahibiydi. Bu Mithatpaşa Okulunun olduğu bina bu adamım evi idi.

-o Koca okul bunun evimiydi?

-Eviydi ya. Onu sürüyorlardı buradan. Bu yüzden “Beni sürmeyin de ben buraya bir hastane yapayım” dedi. Ama yine de sürdüler onu.

-Yunanistan’a silah gönderdiği için sürmüşler.

-Belki de yapmıştır gavur. Vapur geldi onları almaya yatak yorgan didik-didik aradılar. Çok altın yakaladılar üzerinde”

Bir tanesi hırka giymiş sırtına. İçine bütün beşibirlikleri, liraları dikmiş. Ararken buluyorlar tabi. Çakıyla tek tek çıkartıyorlar altınları. 25 kilo geldi. Bir tanesi evinin kuzinesinin içine yerleştirmiş. Üstüne de beton dökmüş. Hükümet bir kanun çıkarmıştı. Kaç sene sonra, müracaat etti. Güya o kanundan istifade etmeye geldi. Benim Zonguldak’’ta anılarım var dedi. Yıktılar kuzineyi. 2000’den fazla kırmızı lira çıktı. Hükümet ona 200 tanesini verdi.

ALİ SARIKOYUNCU ARAŞTIRMASI…

Saffet can’ın kitabında geçen Mustafa Erkişi’nin anlattıkları Doç. Dr. Ali Sarıkoyuncu’nun yayınladığı “Milli Mücadele’de Zonguldak ve Havalisi” adlı kitaptaki tespitlerle de çakışmaktadır. Sarıkoyuncu’nun eserinde yabancı uyruklu kişilerin casusluk faaliyetlerini ve bunlara bağlı olarak Zonguldak’ta Türklere karşı nasıl silahlandıklarını anlatırken sf: 216’da şöyle demektedir:

“Ayrıca, Zonguldak’taki zengin Rumlar, Yunanlılara silah ve mühimmat bakımından da yardımcı oluyorlardı. Bu konuda Ali Şeker “Bu Rumların bir kısmı bizden gözüküyordu. Ama bu sahteydi. Mesela Zonguldak’ta Boyacıoğlu diye zengin biri Rum vardı. Zonguldak Hastanesinin yapımına yardım etmiştir. Fakat o aynı zamanda Yunanlılara top mermileri temin etmiştir. Mermilerde Boyacıoğlu ismi tespit edilince sürülmüştür. Bunlar böyle adamlardır.” Demektedir…

Mithatpaşa ve Namık Kemal İlkokullarıyla şimdiki özel idare binasının bulunduğu yerdeki ilk ortaokul için Zonguldak işçi emeklileri Derneği başkanı Nurettin Alkan ile yapılan (3.1.1995) söyleşiden bir kesit sunuyoruz. 1915 doğumlu Nurettin Alkan 6 yaşında geldiği Zonguldak için oldukça önemli açıklamalarda bulunuyor:

“(Fener Mahallesi), biz onlara “teneke evler” derdik. Fransız Mahallesi’dir oranın adı. İlkokulun üçüncü sınıfına kadar orada oturduk.

-Okulunuz neredeydi?

-Mithatpaşa okulu vardı o zaman başka okul yoktu. Bir de Namık Kemal Okulu vardı.

-Yani şimdi 70 yıl öncesinin Zonguldak’ını hatırlıyorsun?

 -Çok iyi hatırlarım kız ve Erkek öğrenciler birleştikleri zaman beşinci sınıftaydım. Sonra da bayan ve erkek öğretmenler de karma olarak ders vermeye, aynı çatı altında çalışmaya başladılar. Namık Kemal Okulu kız okuluydu. (….)

Şu anda verem dispanseri olarak kullanılan yer var ya, orası valilik binasıydı. Yanında da ortaokul binası vardı.. Sonradan yıktılar de yeni bir bina yaptılar. Verem Dispanseri’nde Vali Altıok oturuyordu.”

Mithatpaşa İlkokulu’nun 1924 yılında mezun verdiği dikkate alındığında Cumhuriyet kurulmadan önce açıldığı kuvvet kazanmaktadır.

Yüksel Yıldırım

Yardımcı kaynaklar

Erol Çatma (Madenci-Araştırmacı-Yazar)











Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
12
az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:24
Güneş 05:59
Öğle 12:57
İkindi 16:43
Akşam 19:45
Yatsı 21:13