MÜTEAHHİT 'ALİ AGAH ÇAĞLAR…”

1 Nisan 1924 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk ili olan Zonguldak, bu tarihten hemen sonra sanayileşmenin de merkezi olarak belirlenmiştir.
Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla Agah Çağlar, Zonguldak’a Nafia (Bayındırlık) Müdürü olarak gönderilir. Zonguldak’ta yaşadığı dönemde müteahhit olarak kent merkezinde birçok binanın yapımına imza atmıştır. Agah Çağlar’ın yaptığı binalardan hafızalara kazınan beton yolcu iskelesi ve Mehmet Çelikel Lisesi olmuştur.
Ali Agah Çağlar, 1931 yılında eşi Hadiye, çocukları Haluk ve Hande ile birlikte Zonguldak’a geldi. Eşi Hadiye Çağlar, İstanbul’da batı kültürü ile yetiştirilmiş, İstanbul Yeldeğirmeni Fransız Kız Okulu’nda öğrenim görmüştür. Eski ve aydın İstanbullu bir ailenin üyesidir. Ali Agah Çağlar, Kırım’dan gelerek Konya-Meram’a yerleştirilmiş bir ailenin üyesidir. Dedesinin yönetim görevi ile Afyon, Hama, Humus, Şam’da görev almış olmasından dolayı öğrenimini İstanbul’da dayısının yanında yapmıştır. 1914 yılında Yüksek Mühendis Mektebi’ne girmiş, 1916 yılında demiryolları bursu ile Berlin TH.’da öğrenimine devam etmiştir. Aile, genelde teknik alanda öğrenim görmüştür.Babası ile beraber kendisi, dayısı, babasının teyzesinin oğlu, amcası, ağabeyi, inşaat mühendisidir.
Ali Agah Çağlar, son derece düzgün kıyafetli, sürekli kravat takan, düzgün konuşan, şık, beyefendi bir kişiydi. Zonguldak’ta nüfuslu kişilerle yakın temas içindeydi. İşadamı Mehmet Çelikel işlerini ona yaptırırdı. Ali Agah Bey de kendi işlerinde taşeron olarak Zonguldaklı Ustabaşı Ahmet Çakmak’la çalışırdı. Alaplı kökenli Çakmak Ailesi’nin oğulları “Hüsnü Yılmaz Çakmak” günümüzde, inşaat malzemeciliği ve kereste işini sürdürüyor. 
1929 yılında İstanbul’da doğan ve ilk, orta ve lise eğitimini Zonguldak’ta tamamlayan ünlü mimar ve şehir planlamacısı kızı Hande Suher (Çağlar) Zonguldak’ta büyümüştür.

YOLCU İSKELESİ İNŞAATI…
Zonguldak’ın dış dünya ile bağlantısı olan ilk iskele, ahşap ve kullanışsız bir durumdaydı. 1930 yılından sonra Türkiye’nin ilk vilayeti Zonguldak, kentleşme, planlama kapsamında pilot bölge seçildi, yolcu ve eşya nakliyesinin artmasından dolayı iskelenin yenilenmesine karar verildi. 1931 yılında sökülen ahşap iskele, 1932 yılında işi üstlenen müteahhit Agah Çağlar tarafından yenilendi. 
Beton iskele; iki kat inşa edildi, yolcu indirme iskelesi, üzerine bir vinç monte edilerek denizyoluyla gelen çektirme ve teknelerin yükleme ve boşaltma ihtiyacını uzun yıllar karşıladı.
1964 yılında tarihi beton iskelenin üzerine belediye tarafından lokanta ve düğün salonu kullanım amaçlı yapı inşa edildi, ilk işletmecisi Halit Sürmen’den ismini alarak, hafızalarda “Sürmen Düğün Salonu” ismini alan salon, birçok hatırasıyla birlikte 2001 yılında yıkıldı.

MEHMET ÇELİKEL LİSESİ İNŞAATI…
İşadamı Mehmet Çelikel ile müteahhit Ali Agah Çağlar, ticari ilişki yanında iki iyi arkadaştı. Çelikel, işlerini Agah Bey’e yaptırırdı. Cumhuriyetin ilk bağış okulu olma özelliğini de taşıyan lisenin yapımını Mehmet Çelikel üstlendi, inşaatını arkadaşı Ali Agah Bey’e yaptırdı.
31 Mart 1938 Perşembe günü, İkinci İnönü Zaferi’nin 18’inci yıldönümünde Zonguldak Mehmet Çelikel Lisesi´nin temeli büyük bir törenle atılmıştır.
31 Mart 1938’de temeli atılan Mehmet Çelikel Lisesi’nin inşaatına, aşırı yağmurlar nedeni ile 5 Mayıs’ta başlanabilmiştir. 5 ay 20 gün gibi çok kısa sürede bitirilmiştir. 120 bin liraya mal olan ortaokul ve lise, 5 Ekim 1938’de öğrenime açılmıştır. Mehmet Çelikel Lisesi, denize ve doğanın bütün güzelliklerine kucak açan yüksek bir yerde kurulmuştur.

ALİ AGAH ÇAĞLAR’IN KIZI “HANDE SUHER…”
1929 yılında Hadiye Çağlar’ın ve Ali Agah Çağlar’ın kızı olarak İstanbul’da doğdu. 1931 yılında ailesiyle birlikte geldiği Zonguldak’ta Mithatpaşa İlkokulu’nda okudu. Ortaokul ve liseyi babası müteahhit ve mühendis olarak yapımını da üstlendiği Mehmet Çelikel Lisesi’nde, her yıl iftihar belgesi alarak tamamladı. Çocukluğu ve gençliğini Zonguldak’ta geçiren Hande Çağlar, bu şehirden nasıl etkilendiğini şöyle anlatır:
“Zonguldak gibi bir sanayi kentinde bulunmuş olmanın büyük kıvancını yaşadım ve yaşıyorum. Kamu yararı bilincinde yetiştirilmemi Zonguldak’ta gördüğüm eğitime, öğretmenlerime, aileme, aile dostlarımıza ve çevremize borçlu olduğumu biliyorum.”
1946 yılında İTÜ Mimarlık Fakültesi’nde yüksek eğitime başladı. 1951 yılında mimar oldu. Aynı yıl İTÜ Mimarlık Fakültesi’nde Şehircilik Bölümü’nde asistan oldu.
1956 yılında doçent, 1965 yılında ise profesör unvanlarına hak kazandı. Hem İTÜ’de, hem de diğer akademik platformlarda çeşitli görevler aldı. 1977 yılında dekanlık seçimlerinde birinci oldu ve İTÜ Mimarlık Fakültesi’nin ilk kadın dekanı olarak 1977-1980 yılları arasında görev yaptı. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın şehir plancılarındandır. 1996 yılında başlayan emeklilik döneminde; bireysel ve ortak makale, bildiri, araştırma, konferans, sempozyum vb. etkinliklere katıldı...
Hande Suher’in yaşamı, Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) Zonguldak Şubesi Başkanı Ali Ayaroğlu’nun girişimleriyle ünlü belgeselci Nazım Alpman tarafından filme alındı. Hocaların hocası için “Kamuya Adanmış Bir Yaşam: Hande Suher” adıyla hazırlanan belgesel, Zonguldak Kültür ve Eğitim Vakfı’nın (ZOKEV) organizasyonuyla, 22 Mayıs 2015’de, Zonguldak’ta da gösterilmişti… 
Bu organizasyondan kısa bir süre sonra 24 Şubat 2016 tarihinde aramızdan ebediyete göç etti…

Alıntı: Yüksel Yıldırım
Zonguldak Nostalji

Anahtar Kelimeler
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×

banner228

AÇ GÖZLÜLÜĞE DUR DENİLDİ

Haberi Oku