Tarihi Kentler Birliği ile Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı’nın (ÇEKÜL Vakfı), 17-18 Şubat 2012 tarihlerinde Kastamonu’da düzenlediği Batı Karadeniz Bölge Toplantısı’nda “Kültürel Mirasın Korunması” konusu ele alındı. Sinop, Kastamonu, Karabük, Bartın, Zonguldak Valilikleri yanında Tarihi Kentler Birliği’ne üye belediyelerin katıldığı bu toplantıda, konuyla ilgili olarak yapılan çalışmalar ve üretilen projeler sunuldu.
Ereğli Belediyesi’nin 2010 yılında ele aldığı, 2011 yılında proje formatında Kültür ve Turizm Bakanlığı, Tarihi Kentler Birliği, ÇEKÜL Vakfı, Batı Karadeniz Kalkınma Birliği, Karabük Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Başkanlığı TMMOB Mimarlar Odası, Geleneksel Türk Evlerini Koruma Derneği, Kültürel Mirasın Dostları Derneği gibi ilgili kurum ve kuruluşlara sunulan proje önerilerini ve projeleri bu toplantıda Ereğli Belediyesi Başkanlık Danışmanı Raif Tokel tarafından bu dile getirildi.
Ereğli Belediyesi Başkan Danışmanı Raif Tokel, toplantıda yaptığı konuşmada, Ereğli Belediyesi’nin ekinsel kalıtın (kültürel miras) korunması ve gelecek kuşaklara “koruma-kullanma dengesi” içinde taşınması konusunda ele alınan ve sürdürülen çalışmalar hakkında şunları söyledi;
“EREĞLİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIKLARI ENVANTERİ HAZIRLANDI”
“Tarihi Kent Merkezi’ndeki Osman Zeki Oral Sokak ve Yalı Caddesi’nde ‘Sokak Sağlıklaştırması Projesi’: Belediyemizce 2010 yılında kaleme alınan proje önerisi ilgili kurum ve kuruluşlara sunuldu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Tarihi Kentler Birliği, Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı (ÇEKÜL) Vakfı’nın gönderdikleri teknik elemanlar; söz konusu sokak ve caddeleri yerinde incelediler; Osman Zeki Oral Sokak’ta Çevre Düzenlemesi, Yalı Caddesi’nde Sokak Sağlıklaştırması önerisinde bulundular.
Ereğli Belediyesi Kent Müzesi Projesi: Tarihi Kentler Birliği üyesi olan Belediyemiz (Zonguldak’tan sadece Ereğli Belediyesi üye) bu kuruluşun 2011 yılında başlattığı ‘Müzesi Olmayan Yerlerin Müzeye Kavuşturulması’ projesi kapsamında; ‘Ereğli Belediyesi Kent Müzesi Projesi’ adlı çalışma 2011 yılında kaleme alındı ve müze olacak yapı için tescilli kültür varlığı olan bir konak kamulaştırdı; yapının projelendirme çalışmaları sürüyor.
Ereğli Kalesi: Askeri yasak bölge içinde olan Ereğli Kalesi restore edilmezse yok olacak. Bu ekinsel kalıtı (kültürel mirası) gelecek kuşaklara taşımak için arkeolojik sondaj, rölöve, statik, restorasyon ve çevre düzeni projelerinin yapılması düşüncesinden hareketle, 2011 yılında; kale ve çevresindeki askeri yasağın kaldırılması doğrultusunda Kültür ve Turizm Bakanlığı kanalıyla Mili Savunma Bakanlığı’na gerekli başvurular yapıldı.
Taşınmaz Kültür Varlıklarına Onarım ve Proje Yardımı: ‘Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik’, 21.07.1983 Tarih ve 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yasası’nın 12’nci maddesi temel alınarak düzenlenmiş olup; taşınmaz kültür varlıklarına yardım sağlanmasını içeren hükümleri içermektedir. Bu konuda ilgili kurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nce bir çalışma yapılmaması üzerine Ereğli Belediyesi olarak tescilli taşınmaz kültür varlığı sahibi/maliki kişilerle görüşülerek, belediyemizce 9 adet tescilli taşınmaz kültür varlığının dosyası hazırlanıp, 2011 yılında süresi içersinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na sunuldu.
Göztepe: Kent merkezindeki ‘Göztepe’ adlı doğal, tarihsel ve ekinsel (kültürel) özellikler taşıyan yükseltinin doğasına ve geçmişine uygun bir biçimde kullanılmadığını 2011 yılında saptadı ve görülenler fotoğraflarla belgelendi. 13.12.1988 tarih ve 600 sayılı kurul kararı ile Birinci Derece Arkeolojik ve Doğal Sit olarak kararlaştırılan bu doğal yükseltide, ilgili kurum tarafından hiçbir girişimde bulunmaması üzerine, belediyemizce hazırlanan çalışma dosyası, Belediyemiz aylık süreli yayın organımız olan ‘Yerli Gaste’ adlı dergimizde yayınlanarak; Göztepe ile ilgili önerilerimiz ‘Yapılması Gerekenler’ başlığı altında belirtildi. Mülkiyet, doğal ve arkeolojik sit alanı gibi sorunları olan Göztepe’yi, tekrar kazanıp, halkımızın hizmetine sunmak için çalışmalar sürdürülmektedir.
Surlar ve Antik Duvarlar: 09.06.1982 tarih ve 3791 sayılı kurul kararı ile Birinci Derece Arkeolojik Sit olarak kararlaştırılan bu antik değerlerin korunması ve bir kalıt olarak geleceğe taşınması için gerekli olan bakım, rölöve, statik, restorasyon, çevre düzenlemesi projeleri için 2011 tarihinde Karabük Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na gerekli başvuru yapıldı.
Arkeolojik Kazı Girişimleri: İlçemiz kent merkezinde bulunan ‘Göztepe, Kaletepe, Heroon (Heroon: Tanrılaştırılarak bir kahraman olarak kabul edilen kişilerin öldüklerinde onurlarına yapılan yapıların genel adı), Akheron Koyağı, Cehennemağzı Mağaraları, Heraklius Sarayı’ adlı yerler ve yöreler arkeolojik sit alanı içersinde olmasına karşın sit kararlarının alındığı halde bugüne kadar bu yörelerde ‘arkeolojik yüzey araştırması, kurtarma kazısı, bilimsel kazı’ gibi bir çalışma yapılmadığı gibi ilgili kurumca bu çalışmaların yapılması konusunda girişimlerde bulunmamıştır. Söz konusu sit alanlarında gerekli arkeolojik çalışmaların yapılması için 2011 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Bakanlığı, Ereğli Müzesi Müdürlüğü gibi ilgili birimlere başvuruldu. Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı’na (BAKKA) 2011 yılı Sosyal Kalkınma Mali Destek Programı’na bizzat belediyemizce hazırlanıp, kaleme alınarak sunulan projede ‘Ereğli Taşınmaz Kültür Varlıkları Envanteri’ çalışma yer almaktadır. Söz konusu envanterde ‘Avrupa Konseyi Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Envanteri’nde temel alınmıştır.”
(Kültür-Sanat Servisi)