ZONGULDAK:

 SON DURAK HURDALIK…

Zonguldak halkını uzun yıllar taşıyan emektar son nesil belediye otobüsleri, dün son durağına (9 Temmuz 2019) yolcusuz, biletsiz ve şoförleri olmadan hareket etti. Artık yol boyunca hiçbir durakta durmayacak, yolcu almayacak ve indirmeyecek…
Otobüs şoförü Mehmet Arslan’dan kalan otobüsle çekilmiş eski hatıra fotoğrafı ve Mustafa Özdemir’in (Halkın Sesi Gazetesi) yeni yolladığı araç sırtında hurdalığa giden fotoğrafları derleyip hazırladım. Bu kareler ister istemez insanı hüzünlendiriyor.
Geçmişin izlerini takip ederek eski belediye otobüslerini ve yolculuklarını biraz hatırlayalım…
ZONGULDAK BELEDİYE OTOBÜSLERİ…
1980’li yıllara kadar Zonguldak Belediyesi toplu taşıma aracı olarak, Mercedes  O321 marka yuvarlak şaseli otobüsleri kullandı. 1980 yılından sonra otomatik kapılı, ‘DURACAK’ butonu ilave edilmiş Mercedes O302 otobüsler taşımacılık yaptı. Akıllı kartların kullanıldığı özelleşme sürecine geçilene kadar kumbara bilet sistemiyle bu otobüsler hizmet verdi. Şoför ve muavinden oluşan otobüs personeli iki kişi olup, muavin dediğimiz kişi ‘Biletçi’, bilet karşılığı para toplayan ve her durakta ‘inecek var mı?’ ikazını yapmakta zorunlu olan personeldi. 
DURAKLAR…
Zonguldak’ta ana durak olarak kullanılan iki nokta vardı. Bunlardan Kapuz, İnağzı, Fener ve Rüzgarlımeşe mahallelerinin kalkış noktası Gazipaşa caddesinde merkez Ziraat Bankası önündeki cepten hareket eder... Site, Ontemmuz, Asma, Gümüşhane, Üzülmez ve Dilaver mahallelerine hareket noktası olarak şimdiki İsmet İnönü parkının önü kalkış noktasıydı… 
BİLETÇİLER…
Eskiden belediye otobüslerinin arka kapı girişlerinde biletçi  kabini bulunduğu zamanlarda önünde bulunan butonlardan kırmızı düğmeye basarak fısssss.. diye açtığı arka kapıdan binilir, ön kapıdan inilirdi. Arka kısım genişçe bir sahanlıktı... Yükü olanlar, para vermekte acele etmeyenler orada dururdu.
Koltuklu koridorun sağ başında kürsü gibi bir yerde yakasında pirinçten bir numara olan biletçi otururdu. Önündeki küçük bankoda, içinde çeşitli ederlerde biletler olan tahta bir kutu bulunurdu. Biletçinin kulağında dibine kauçuk lastikli bir sabit kalem vardı. Bu kalemin ucuyla bilete bir çizik atar, lastikli tarafıyla da ayırıp koparırdı. Biletçi para vermeyenleri tarassut eder, Arkadaki birikmeyi önlemek için "inişler önden, ön taraflara ilerleyelim beyler!" diye anons yapardı. Bozuk vermeyenlere ters-ters bakar, bazen de fırça atardı. 6 yaşından küçük çocuklara kucakta oturmak şartıyla bilet kesilmezdi. Para vermemek için çocuğu kucağına oturtanlara, belli hacimden fazla eşyasına bilet kestirmeyen uyanıklara ikaz edilirdi. Tabi bunlar hep tartışma ve hatta kavgalara sebep olurdu.
Bir de "paso" sistemi vardı. öğrenciler pasoyla yarı ücret öderdi. "Harp Malülü Gaziler", ön kapıdan biner, ücret ödemezlerdi. Kendilerine ait yerde oturan varsa, kalkıp yer vermeye mecburdu.
KONTROLÖRLER…
Belediye otobüslerinde yolda giderken, hiç umulmadık bir anda ve noktada otobüsün ön kapısı yolun ortasında açılır ve içeriye, amblemli koltuğunun altında çanta olan biri binerdi. Bunlar genellikle zayıf, bıyıklı ve otoriter tipler olurdu. Kapının başından, otobüse doğru; ”Bilet kontroooolll!...” diye bağırırdı asabi bir sesle. Herkes bu sesten tırsar ve az evvel almış oldukları biletleri harıl-harıl ceplerinde veya çantalarında aramaya koyulurlardı. Çünkü bu şahıs gezici; “bilet kontrolörü” idi. Aniden gözüne kestirdiği bir Belediye otobüsünün şoförüne el işareti yaparak aracı durdurur, ön kapıdan binerek arka kapıya kadar herkesin elindeki bileti kontrol ederdi. Kıt’a atlatmış olan birini yakaladığında da, koltuğunun altından çıkardığı farklı bir renkteki cezalı biletlerden bir adedini keserdi . Mırın kırın edenin gözünün yaşına bakmazdı. Çünkü o yıllarda belediyeye karşı işlenmiş bir suç, şimdikilerden daha kararlı ve kesin takip edilirdi. (Şimdi malum, biletsiz otobüse binmek zor, ancak cadde ve sokakları işgal etmek serbest). Kolay mı, kontrolörün yanında şoför ve otobüsün biletçisi de var. Çaresiz uyanık vatandaş parasını öderdi. Yanaşmayanlar ise derhal otobüsten indirilirlerdi. Kontrolör arka kapıdan inerken, “Hayırlı yolculuklar” temenni eder ve bir başka otobüsü el sallayarak durdurur, hemen ön kapısından içine atlardı...
Yüksel Yıldırım
Zonguldak Nostalji
Anahtar Kelimeler
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×

banner228

İl Koordinasyon Sonkez Toplandı

Haberi Oku