09.03.2021, 00:02

BİN YIL ÖNCE / BİN YIL SONRA

Kutadgu Bilig adlı eseri Üniversite yıllarında “Eski Türk Lehçeleri” derslerinde okumuş, dil yönüyle de incelemiştik. Eserin adı; Mutluluk Veren Bilgi --Devlet Olma Bilgisi-- 'Kutlu Olma Bilgisi' olarak Türkiye Türkçesine çevrilmişti. Bizim Eski Türk Lehçeleri Hocamız Prof. Dr. Saadet Çagatay ise kitabın adını “Saadet Veren Bilgi” olarak söylerdi.
İnsan akıl ile yükselir, bilgi ile büyür; / Bu ikisi ile insan itibâr görür”.
Bu beyit günümüzden yaklaşık bin yıl önce yazılmış. Bilginin insan için, giderek toplum için ne kadar değerli ve önemli olduğuna vurgu yapıyor. Yusuf Has Hacip bunu yaparken bir gerçeğin de altını çiziyor: 
Bilgisiz insan, şüphesiz, kördür;/ Ey bilgisiz, yürü; bilgiden nasip al”.
Bilgisiz, bilgiliye dâima düşman olmuştur;/ Bilgisiz,  bilgili ile her zaman mücâdelehalindedir
Kutadgu Bilig genel olarak;  insanları iyi bir politika ile yönetmenin ve dünya ile ahirette mutlu olmanın yollarını gösterir. Kitapta anlatılmak istenen düşünce ve duygular 4 sembolik kişilik üzerinden anlatılmıştır. Bunlar; Kün Togdı (hükümdar, kanun, adalet); Ay Toldı (mutluluk, saadet); Odgurmış (akıbet, hayatın sonu); Ögdülmiş (Akıl, zeka).   Eserde bu dört kişi arasında gelişen karşılıklı konuşmalar; İyilik etmenin önemi faydaları, bilgi ve aklın birçok işlevi, dilin değeri, adalet, devlet, görgü kuralları, çocuk terbiyesi, insanlık, doğruluk, evlilik ve dostluk gibi konular yer almaktadır. Kitap devlet yöneticilerine de yol-yöntem göstermesiyle bir “Siyasetname” kitabı niteliği de gösterir. Yusuf Has Hacip’in öğretici nitelikteki bu eseri didaktik karakterlidir, düşüncelerini sembollerle(simge) allegorik olarak anlatma yolunda da başarılı kabul edilir.
Kutadgu Bilig,  11. yüzyılda Balasagunlu Yusuf’un, Karahanlı hükümdarı Tabgaç Uluğ Buğra Kara Han'a ithafen  yazdığı ve takdim ettiği (1069-1070) bir eserdir. Hâkan Kara Han, şâirin kalem kudretini takdir ederek, ona iltifat etmiş ve yanına alarak, ona “Has Hâcib” unvanını vermiştir. Bundan dolayı nâmı Yusuf Has Hâcib olarak yayılmıştır. Türk Dili ve Edebiyatı açısından önemli kabul edilen eser Uygur alfabesiyle,  “Hakaniye Lehçesi” ile mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır. İslamiyet'in Türklerce kabulünden sonraki bilinen ilk yazılı eserdir. 6645 beyit ve173 dörtlükten oluşan manzum eser 18 ayda tamamlanmıştır.
11.  yüzyılda Yusuf Has Hacip, insanların bilgi ile donanmasını, akılla hayatlarına yön vermelerini  öğütlüyor. Kutadgu Bilig bu açıdan da büyük önem taşımaktadır. Yusuf Has Hâcib, eserinde kitabın adını ve anlamını şu beyitlerle açıklar:
 “Kitabın adını Kutadgu Bilig koydum  /Okuyana kutlu olsun ve ona yol göstersin.”
              **
 Ukuş ol yula teg karangku tüni,
Akıl karanlık gecede meşale gibidir;
         Bilig ol yarukluk yarattı sini.
             Bilgi seni aydınlatan bir ışıktır
**
-Akıla ve bilgiye tercüman olan, dildir/ İnsanı aydınlatan anlaşılır dilin kıymetini bil.
 **
-Kişi diliyle değer bulur,  bununla  mutlu olur / Kişiyi dili değerden düşürür, dili yüzünden başı da gider.
**
              -Sen, kendi esenliğini istiyorsan /Ağzından yakışıksız bir söz çıkarma.
**
              -Bak, insan doğdu, öldü, ama sözü kaldı,/İnsanın kendisi gitti, adı kaldı.
**
           -İnsan iki şey ile kendini ihtiyarlıktan korur/Biri iyi iş, biri de iyi söz.
**
-Gurur faydasızdır, o insanları kendinden soğutur /Alçak gönüllülük insanı yükseltir
**
Kişi körki yüz ol bu yüz körki köz
Kişi güzelliği yüzde bu yüzün güzelliği gözde
               Ukuş körki til ol bu til körki söz  
                Aklın güzelliği dilde bu dilin güzelliği sözde
*****
             ÇAĞDAŞ UYGARLIK YOLU
Kutadgu Bilig’ten yaklaşık bin yıl sonraya geldiğimizde; Anadolu topraklarını yokluk, yoksulluk, hastalık, ihanet ve cehalete karşı amansız bir mücadele vererek düşman işgalinden kurtaran, kurduğu Cumhuriyet yönetimi ile Batı ülkelerindeki bilgi ve teknik gelişimi yakalamağa çalışan Gazi Mustafa Kemal Atatürk de “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir” diyerek, bilginin ve aklın toplumsal gelişmedeki yerini göstermiştir.
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih, Coğrafya Fakültesi 1935 yılında Atatürk’ün isteğiyle kurulmuştur. Genç Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı’nın borçları ile savaş masraflarını ödemeğe, Anadolu’ya fabrikalar dikmeğe uğraşırken, bir yandan da her türlü masraflarını üstlenerek, Avrupa ülkelerine öğrenciler gönderiyordu. Büyük önder bu öğrencilere yola çıkarlarken yazdığı mektupta “Sizleri birer kıvılcım olarak gönderiyorum, alevler olarak geri dönünüz”diyordu. Bu ise; gençlere güvenini, onların çalışkanlıkları, güçleri ve yetenekleri ile çağdaş uygarlık yolunda mesafe katedeceğimize inanıyordu.Çağdaş uygarlığa ulaşmak ancak bilgi ve aklın kullanımı ile sağlanacaktı..
EN GERÇEK YOL GÖSTERİCİ
              Dil ve Tarih, Coğrafya Fakültesi’nin önyüzünde, üstte alın diyebileceğimiz bölümde kocaman harflerle “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir” yazmaktadır. Büyük Atatürk’ün bu cümlesi :"... Dünyada her şey için; uygarlık için, hayat için, başarı için en hakiki mürşit ilimdir; fendir. İlim ve fenin dışında yol gösterici aramak gaflettir, cehalettir, sapkınlıktır.” Şeklinde devam eder.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bilimsel, akılcı ve gerçekçi düşünceyi Türk toplumunun bütün alanlarına egemen kılma çabası en önemli özellikleri arasında yer alır ve bütün uygulamalarında kendini gösterir. Onun içindir ki “Benim manevi mirasım bilim ve akıldır” demiştir.
HALKI AYDINLATMAK GEREKİR
"Gerçek kurtuluşu istiyorsak, her şeyden evvel bütün kuvvetimiz, bütün hızımızla bu bilgisizliği yok etmeye mecburuz"
Bağnazlık ve tutuculuk, cahilliğe dayanır. İlim, cahilliği mutlaka yener, o halde halkı aydınlatmak gerekir.”
 “Memleketimizi bir çember içine alıp dünya ile ilgisiz yaşayamayız, aksine yükselmiş, ilerlemiş, medeni bir millet olarak uygarlık sahasının üzerinde yaşayacağız. Bu hayat ancak ilim ve fenle olur. İlim ve fen neredeyse oradan olacağız ve milletin kafasına koyacağız. İlim ve fen için sınır yoktur. İnsanların hayatına egemen olan güç, yaratma gücüdür.”
 Benim manevi mirasım ilim ve akıldır. Benden sonrakiler, bizim aşmak zorunda olduğumuz çetin ve köklü zorluklar karşısında, gayelere tamamen eremediğimizi fakat asla taviz vermediğimizi, akıl ve ilmi rehber edindiğimizi tasdik edeceklerdir.”
ATATÜRK’ÜN IŞIKLI YOLU
Büyük Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk, demokratik, laik Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlarına hiçbir zaman geri kalmış, hurafelerle yaşayan Doğu’yu, Ortadoğu’yu değil; ileri düzeydeki çağdaş Batı kültürü ve uygarlığını, demokrasiyi, barışçılığı, bilimselliği, akılcılığı, çağdaş yaşam biçimini örnek göstermiştir.  
Korunması gereken laik, demokratik, sosyal bir hukuk devletinin bütün işlerliği ile çalıştığı bir düzendir. Bu ortamda içte ve dışta izlenecek en doğru yol, Atatürk’ün ışıklı yoludur. O nedenle inanıyoruz ki geleceği, Atatürk’ün gösterdiği hedeflere doğru demokratik yol ve yöntemlerle yürüyen Atatürkçü düşünce sistemine inanmışlar kazanacaktır.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


 
 
 
 
 
 
    
Yorumlar (0)
13
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Pendikspor 13 32
2. Amed Sportif Faaliyetler 14 24
3. Pazarspor 14 22
4. Bucaspor 1928 14 22
5. Isparta 32 Spor 15 22
6. Ankara Demirspor 15 20
7. Nazilli Belediyespor 14 20
8. Şanlıurfaspor 13 20
9. Uşakspor A.Ş. 14 19
10. Kırklarelispor 13 19
11. Tarsus İdman Yurdu 15 18
12. Zonguldak Kömürspor 14 17
13. Akhisarspor 14 17
14. Kırşehir Belediyespor 14 17
15. Karatay Termal 1922 Konyaspor 15 17
16. Anagold 24Erzincanspor 14 17
17. TECO Karacabey Belediyespor 14 16
18. Eskişehirspor 15 11
19. GMG Kastamonuspor 0 0
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 15 26
4. Başakşehir 15 25
5. Fenerbahçe 14 24
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 14 18
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 14 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 13 17
14. Manisa FK 15 17
15. Denizlispor 13 15
16. Bursaspor 13 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Southampton 15 16
15. Everton 14 15
16. Leeds United 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 14 10