Kutoğlu: "Türkiye'de nerede olursak olalım bir şekilde depreme yakalanma ihtimalimiz var"

ZONGULDAK 13.04.2022, 13:41
Kutoğlu: "Türkiye'de nerede olursak olalım bir şekilde depreme yakalanma ihtimalimiz var"

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, Türkiye'de yeterli şekilde ortaya konulmamış, üzerinde çalışılmamış fay sistemleri olduğuna dikkat çekerek, "Türkiye'de nerede olursak olalım bir şekilde depreme yakalanma ihtimalimiz var" diye konuştu.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, Karadeniz'deki 4.4 büyüklüğündeki depremi değerlendirdi. Kutoğlu, Afrika ile Avrupa plakalarının birbirini sıkıştırması sonucu Karadeniz'de yukarı yönlü hareketlenme olduğuna dikkat çekti. Bu hareketlenmenin yıllık bir ila iki milimetre arasında olmasından dolayı depremlerin bin ila bin 500 yıl arasında olduğunun altını çizen Kutoğlu, "Türkiye'de henüz yeterli şekilde ortaya konulmamış, üzerinde çalışılmamış fay sistemleri de var. Dolayısıyla bizim Türkiye'de nerede olursak olalım bir şekilde depreme yakalanma ihtimalimiz var" diye konuştu.

"Karadeniz bölgesini yıllık 1-2 milimetre yukarıya itiyor"

Avrupa plakası ile Afrika plakaları arasında sıkışan Anadolu bloğunun arada sıkıştığını böylece Karadeniz'in yıllık yukarı yönlü 1 ila 2 milimetre itildiğinin altını çizen Kutoğlu, yaşanan süreçte Karadeniz çöküntü havzasının meydana geldiğine dikkat çekti. Kutoğlu, günümüzde en çok Marmara ve Kuzey Anadolu Fay Hatları'nın konuşulduğunu bunun da daha aktif olmalarından kaynaklandığına vurgu yaparak şöyle dedi:

"Türkiye'deki fay hatları Afrika plakasının Avrupa plakasının Anadolu bloğunu yukarıya doğru itmesi nedeniyle oluşuyor. Kırmızı hattın yukarısı da ise görece olarak daha stabil olan Avrasya plakası var. Avrasya plakası stabil olduğu için Anadolu bloğu sıkışıyor. Hem katlanıyor katlanma nedeniyle düşey faylanmalar oluşuyor. Bir yandan da batıya doğru kaçma hareketi oluşuyor. Türkiye'de çok iyi bilinen doğrultu atımlı faylanmalar Kuzey Anadolu Fay Hattı oluşuyor. Anadolu'da adeta kırışan bir elbise gibi kat kat düşey yönlü faylanmalar da var. Burası yukarıya doğru giderken bir miktar da Karadeniz bölgesini yukarıya doğru burada bizim ölçtüğümüz hızlara göre yılda 1-2 milimetre yukarıya doğru itiyor. Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın hızı 2-2,5 santimetre iken Karadeniz'deki hareketler 1-2 milimetre. Böylece Karadeniz çöküntü havzası oluşuyor. Fakat Karadeniz çöküntü havzası oluşurken yer kabuğu gevrek dediğimiz malzeme olduğu için yer yer kırıklar oluşmaya başlıyor. Dalma batma zonu oluşuyor. Deniz tabanı daha ağır olduğu için Karadeniz'de denizin içi karanın altına giriyor. Denize paralel sıra dağlar oluşuyor. Bir süre sonra bunlar malzeme yeniliyor, kırılmalar başlıyor. Bindirme zonu olduğu için düşey yönlü depremler oluşuyor. Karadeniz'in içerisinde bir çok yapı var. Türkiye'de sadece Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu Fay Hattı konuşuluyor. Sanki diğer yerlerde deprem olmazmış düşüncesi var. Bu doğru değil. Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu Fayı daha hızlı hareket ettiği için daha çabuk stres biriktiriyor. Kırılma süreleri daha yeni o yüzden insanlar tarih kayıtlarında bu depremleri daha sık gördüğü için sanki sadece buralarda deprem varmış gibi. Hayır bunların hareketleri daha küçük olduğu için kırılma, büyük deprem üretme süreleri bin, bin 500 yıl gibi aralıklarla oluyor."

"Kırılan fayın boyu 100 kilometre olursa 7'den büyük deprem üretir"

Karadeniz'de yaşanan son depremin düşey yönlü bir deprem olduğunu hatırlatan Hakan Kutoğlu, sonraki süreçlerde büyük deprem olup olmama ihtimalini ise şöyle değerlendirdi:

"Son deprem de yapıya göre açılma yada bindirmeden kaynaklı düşey yönlü bir deprem. 4,5 büyüklüğünde bir deprem. Buralarda daha büyük deprem olur mu? Onun için fayların boyunu bilmemiz lazım. Kırılan fayın boyunu bilmemiz lazım. Boyu 100 kilometre civarında olursa 7'den büyük deprem üretir. Buradaki fay ileride daha büyük deprem üretir mi? Bunu söyleyebilmek için fayın boyunu bilmemiz lazım. Bunun için de daha ileri araştırmalara ihtiyaç var. Eğer 30-40 kilometre büyüklüğünde bir faysa 6-7 arası deprem üretir."

"Depreme yakalanma, zarar görme riskimiz var"

Kutoğlu, Türkiye'de henüz yeterli şekilde ortaya konulmamış fay sistemlerinin olduğunu ifade etti. Ev alacak yada ev yaptıracak kişilerin geliştirilen ücretsiz "Deprem Riskim" uygulamasıyla zemin kontrolü yapabileceğini ifade eden Kutoğlu, geliştirdikleri bu uygulamanın da tamamen ücretsiz hizmet verdiğini belirtti. Kutoğlu, "Şunu görüyoruz ki artık bildiğimiz yerler var. Türkiye'de henüz yeterli şekilde ortaya konulmamış, üzerinde çalışılmamış fay sistemleri de var. Dolayısıyla bizim Türkiye'de nerede olursak olalım bir şekilde depreme yakalanma ihtimalimiz var. Zarar görme riskimiz var. Dolayısıyla bizim o zaman deprem ne zaman olacak yerine tedbirimizi almamız gerekir. İnsanlar yeni ev alırken yada yeni ev yaparken deprem hususlarına dikkat edilmesi gerekiyor. Biz bu amaçla geçtiğimiz senelerde hiçbir ücret talep edilmeden herkese açık mobil yazılım geliştirdik. Adı deprem riskim" diye ifade etti.

Kaynak: (İha)
Yorumlar (0)
19
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Pendikspor Futbol 34 77
2. Amed Sportif Faaliyetler 34 57
3. TECO Karacabey Belediyespor 34 56
4. Isparta 32 Spor 34 55
5. Tarsus İdman Yurdu 34 55
6. Anagold 24Erzincanspor 34 54
7. Bucaspor 1928 34 53
8. Kırşehir Belediyespor 34 49
9. Ankara Demirspor 34 49
10. Weecoins Kırklarelispor 34 47
11. Şanlıurfaspor 34 46
12. Nazilli Belediyespor 34 45
13. Uşakspor A.Ş. 34 40
14. CriptoSwaps Zonguldak Kömürspor 34 38
15. Pazarspor 34 34
16. Akhisarspor 34 31
17. Karatay Termal 1922 Konyaspor 34 29
18. Eskişehirspor 34 22
19. GMG Kastamonuspor 0 0
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22