Osmanlı'dan günümüze ulaşan nadir el sanatı, ustaların elinde sanat eserine dönüşüyor

ZONGULDAK 03.05.2021, 13:10
124
Osmanlı'dan günümüze ulaşan nadir el sanatı, ustaların elinde sanat eserine dönüşüyor

Zonguldak’ın Devrek ilçesinde “Kızılcık” ağacından yapılan, asaletin simgesi olarak kabul edilen Devrek Bastonu, adeta dünyaya ün salmasına rağmen teknolojiye direniyor. Sağlamlığı ve süslemeleriyle dikkat çeken Devrek Bastonu, fabrikasyon bastonlara karşı mücadelesini sürdürüyor.

Devrek ilçesinde 'asaletin simgesi' olarak kabul edilen dünyaca ünlü Devrek Bastonu, ustaların elinde hayat buluyor. Kızılcık ağacından yapılan Devrek Bastonu, sağlamlığıyla da büyük ilgi görüyor. 50 liradan başlayan baston fiyatları yüksek fiyatlara da kadar yükselebiliyor. Motif ve desenlerle süslenen dünyaca ünlü Devrek Bastonu, dönemin ABD Başkanı Barack Obama'nın yanı sıra yerli ve yabancı devlet büyükleri ve sanatçılara da hediye edildi. Baston Ustası ve usta öğreticisi Fuat Kudatmış, “87 yılından bu yana bu mesleği yapıyorum. İlk okul bittiğinde meslek hayatını öğrensin altın bileziği olsun derlerdi ya önceden bende o şekilde başladım. Rahmetli Münteka Çelebi ustamızın yanında çalışmaya başladım. En son Gençlik Spor Bakanımıza, MHP Lideri Devlet Bahçeli, Mesut Özil için bir tane yaptım” diye konuştu.

“İnsanlar bastondan çekiniyor”

İnsanlar bastonun yaşlılığı çağrıştırdığı için çekindiğini ifade eden Baston Ustası ve usta öğreticisi Fuat Kudatmış, “İnsanlar bastonu yaşlılığı çağrıştırdığı için çekiniyor, utanıyorlar ama bastonu bir kişiye hediye etmek hem asaletin simgesi hem de uzun ömür dilemek için verilen en güzel hediye” dedi.

“Baston teknolojiye direniyor”

Bastonun el emeğinden uzaklaşıp modellerin makinalarda açıldığını ifade ederek “Bakanlığımızın yok olan el sanatları listesindeyiz. Vergi muafiyetimiz var eskisi gibi çırak yetişmiyor. Bizde teknoloji ile mücadele etmeye çalışıyoruz. Modeller makinalarda açılıyor çok fazla el emeği yok. Biz genel olarak elde yapıyoruz. İnsanlar buraya geldiğinde bu işin nasıl yapıldığını görerek almaları daha iyi oluyor. Normal bir bastonu yapmamız verniklemesi ve boyaması ile birlikte 3 gün daha kapsamlı bir baston olursa bir hafta 10 güne kadar yapımı sürebiliyor. Osmanlıdan günümüze gelen nadir el sanatlarından bir tanesi burada en çok Gençlik Spor Bakanlığımız çok fazla önem veriyor. Vatandaşlarımızın da kendilerince bizlere destek olurlarsa çok seviniriz” şeklinde konuştu.

Motiflerle, figürlerle süsleniyor

Osmanlı Bey ve paşalarının da soyluluk ve güç simgesi olarak baston kullandıkları bilinen Devrek bastonu, en eski yazılı belge olarak 1833 tarihli Kastamonu Salnamesi gösterilir. Devrek’te baston yapım geleneği sürüyor. Birbirinden güzel örneklerle baston yapımı özel ve gözde bir meslek haline gelirken son zamanlarda fabrikasyon üretimlere direniyor. Devrekli ustaların el emeği ile oluşturduğu bastonlar onların göz nurunu, zevkini simgelediği gibi sanat ile zanaatı da bir arada gözler önüne seriyor. Öncelikle esnek bir ağaç olan kızılcık ağacı kesilir, Aralık ve Şubat aylarında suyu çekilen kızılcığın dalları ayıklanıyor ve elde edilen parçalar bir yıl bekletiliyor. Ardından testere ile üzerinde yivler açılıyor, eğe yardımı ile sistire, zımpara işlemleri yapılarak desen ve figürler ortaya çıkarılıyor. Devrek bastonunun gövdesi kızılcık, sapı ise ceviz ağacından yapılıyor. Devrek bastonunun boyası kezzapla, desen ve motifleri çini mürekkebi ve dağlama yöntemi ile işleniyor.

Bazı baston ustaları, sipariş üzerine gümüş ve sedef gibi kıymetli taşlar işleyerek çok özel ve değerli bastonlar da üretiyor. Bu bastonlarda en önemli motif olarak birbirine dolanmış iki yılan motifi görülür ve sık sık uygulanıyor. Bu çift yılan motifli baston yapımının Ali Ziya Salman’ın önerisi olduğu belirtiliyor. Bastonun boyama işlemi yapılırken kusurlu yerler dolgu verniği ile düzeltiyor. Ustalar, Devrek Bastonu üzerinde çok değişik türlerde motif işlemesi yapılabildiğini belirtiyor. Çoğunlukla ceviz ağacından yapılmış saplarda sedef, gümüş bağa, dağ keçisi ayağı, kemik ve değerli taşlar kullanılıyor. Ördek bacağı, yılan başı, atmaca, karaca ve at başına saplarda yer veriliyor.

Kaynak: (İha)
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 38 81
2. Fenerbahçe 38 79
3. Galatasaray 38 78
4. Trabzonspor 38 67
5. Hatayspor 38 60
6. Sivasspor 38 59
7. Alanyaspor 38 57
8. Gaziantep FK 38 55
9. Karagümrük 38 54
10. Göztepe 38 51
11. Konyaspor 38 48
12. Rizespor 38 45
13. Malatyaspor 38 44
14. Başakşehir 38 44
15. Kasımpaşa 38 43
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 38 40
18. Ankaragücü 38 38
19. Erzurumspor 39 37
20. Gençlerbirliği 38 35
21. Denizlispor 38 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 34 70
3. Chelsea 35 64
4. Leicester City 35 63
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 34 41
14. Burnley 35 39
15. Newcastle 35 39
16. Brighton 35 37
17. Southampton 34 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Real Madrid 35 75
3. Barcelona 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Cádiz 35 43
12. Osasuna 35 41
13. Valencia 35 39
14. Levante 35 39
15. Getafe 35 34
16. Deportivo Alaves 35 32
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 35 29
17
açık
Namaz Vakti 11 Mayıs 2021
İmsak 03:46
Güneş 05:31
Öğle 12:54
İkindi 16:49
Akşam 20:07
Yatsı 21:45