İktidarın “Terörsüz Türkiye”, DEM Parti’nin ise “Barış ve Demokratik Toplum” adını verdiği yeni çözüm sürecinin hukuki altyapısını oluşturması planlanan çerçeve yasa teklifinde hazırlıklar tamamlandı.
“Mili Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adıyla TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanan düzenleme, yürürlük maddeleriyle birlikte toplam 12 maddeden meydana geliyor.
Teklifin TBMM’ye sunulmasının ardından hafta sonuna kadar, en geç ise 11 Ağustos’a kadar yasalaştırılması hedefleniyor.
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), gerçekleştirdiği toplantıların ardından teklifin son halini hazırlayarak milletvekillerinin imzasına açtı. İktidar partisi, sürece karşı çıkan İYİ Parti dışındaki muhalefet partilerini de düzenlemenin içeriği konusunda bilgilendirdi. Ancak muhalefet partilerine teklifin tam metni verilmedi.
AKP grubunda teklif anlatılacak
AKP TBMM Grubu’nun 5 Ağustos Çarşamba günü gerçekleştireceği kapalı toplantıda milletvekillerine yasa teklifi hakkında bilgi verilecek.
AKP Grup Başkanı Abdullah Güler ve Genel Başkanvekili Efkan Ala’nın toplantıda teklifin içeriğine ilişkin sunum yapması bekleniyor. Bilgilendirmenin ardından düzenlemenin Meclis Başkanlığı’na sunulacağı belirtiliyor.
AKP yönetimi, yasa teklifini “Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda atılmış tarihi adım” şeklinde değerlendiriyor. İktidar tarafından süreçte önceliğin terörün tamamen sona erdirilmesi ve silahların geri dönülmemek üzere bırakılması olduğu vurgulanıyor.
Başvuru için 6 aylık süre öngörülüyor
BBC News Türkçe’nin ulaştığı bilgilere göre 12 maddeden oluşan teklif, geçici nitelikte bir düzenleme içeriyor.
Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içerisinde başvuruda bulunması gerekecek. Bu sürenin tamamlanmasının ardından başvuru hakkı sona erecek.
Başvuru süresinin uzatılması ise yalnızca yeni bir kanun çıkarılmasıyla mümkün olabilecek. Başvurular bireysel olarak yapılacak ve her başvuru sahibi ayrı ayrı değerlendirilecek.
Düzenlemede Avrupa’daki örgüt mensupları, dağ kadrosu veya cezaevinde bulunanlar şeklinde bir sınıflandırmaya gidilmeyecek. Bunun yerine hakkında soruşturma yürütülenler, kovuşturması sürenler, hükümlüler ve devlete kendiliğinden başvuranlar üzerinden bir kapsam oluşturulacak.
PKK ve bağlantılı yapılanmalar kapsamda açıkça belirtilecek
Yasa teklifinde öne çıkan düzenlemelerden biri de kapsam maddesi olacak.
Başka örgütlerin düzenlemeden yararlanmasının önüne geçilmesi amacıyla “silah bırakan, kendini fesheden örgüt” gibi genel ifadeler yerine “PKK, KCK ve bağlı yapılanmalar ile ilişkili örgütler” ifadesine yer verilecek.
Sekiz kişilik Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu kurulacak
Yasanın uygulanması ve denetlenmesi amacıyla özel bir kurul oluşturulması planlanıyor.
Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlığında görev yapacak “Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu” sekiz üyeden oluşacak.
Kurulda Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri ve MİT Başkanı’nın yanı sıra Adalet, İçişleri, Aile ve Sosyal Hizmetler, Milli Savunma ile Çalışma Bakanları bulunacak.
TBMM bünyesinde İzleme Kurulu kurulacak
Düzenlemeyle TBMM çatısı altında ayrıca bir İzleme Kurulu oluşturulması öngörülüyor.
Kurulun üyelerinin kimlerden oluşacağına TBMM Başkanı karar verecek. Kanunla kurulacak komisyon, TBMM İçtüzüğü hükümlerine tabi olmayacak.
Siyasete dönüş için kurul kararı gerekecek
Örgüt üyeleri arasından üç yıl boyunca herhangi bir suça karışmayanların siyaset yapmasının önünün açık tutulması planlanıyor.
Ancak düzenlemeden yararlanan kişilerin siyasete dönüşü doğrudan ve otomatik şekilde gerçekleşmeyecek. Bunun için Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu’nun uygun görüşü gerekecek.
Gerekli şartları karşılayan kişiler hakkında kurulun olumlu görüş bildirmesi halinde dosya ilgili mahkemeye gönderilecek. Ardından “memnu hakların iadesi”ne benzer bir yöntemle siyasi yasağın kaldırılması gündeme gelebilecek.
Yeni terör soruşturması için kurul kararı aranacak
Düzenlemeden yararlanan kişiler hakkında yeni bir terör soruşturması açılması da kurulun kararına bağlanacak.
Buna göre yasa yürürlüğe girdikten sonra örgüt üyeleri hakkında aynı kapsamda yeni bir soruşturma başlatılabilmesi için Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu’nun kararı gerekecek.
Ağır suçlar ve Abdullah Öcalan kapsam dışında
Teklifte örgüt mensupları için doğrudan af düzenlemesi bulunmuyor. Bunun yerine ceza ertelemesi ve örgüt suçlarının düşmesine imkan sağlayacak bir sistem öngörülüyor.
Adam öldürme ve cinsel saldırı gibi ağır suçları işleyenler düzenlemenin kapsamı dışında bırakılacak.
Ayrıca 2005 yılından önce ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar veya ağırlaştırılmış müebbet cezası gerektiren suçları işleyenler de yasa kapsamına alınmayacak.
Bu düzenlemeyle PKK lideri Abdullah Öcalan’ın yasa kapsamında yararlanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Örgüt suçları kapsamında 15 yılın altında ceza alanlar için 5 yıl, 15 yılın üzerinde ceza alanlar için ise 10 yıl ceza ertelemesi öngörülüyor.
Belirlenen sürelerin tamamlanmasının ardından gerekli şartların yerine getirilmesi durumunda cezaların düşürülmesi planlanıyor.