Orta Doğu’da giderek artan İsrail-ABD-İran gerilimi küresel finans piyasalarında belirsizliği artırırken, enerji arzına yönelik riskler de büyüyor. Petrol fiyatlarının hızla yükseldiği bu süreçte altın ve gümüşte yaşanan kısa vadeli geri çekilme piyasalarda dikkat çekti.
Savaşın ilk günlerinde ons altın yaklaşık 5 bin 200 dolar seviyelerinde işlem görürken, son günlerde 5 bin doların altına geriledi. Gümüş fiyatı da yükselişin ardından geri çekilerek 26,79 dolar seviyelerine kadar düştü. Enerji fiyatlarının artmasına rağmen değerli metallerde görülen bu kısa süreli düşüş yatırımcıların odağını yeniden güvenli limanlara çevirdi.
DEMAŞ A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Cumhur Kitiş, değerli metallerdeki hareketlerin kısa vadeli dalgalanma niteliğinde olduğunu belirtti. Kitiş, “Jeopolitik risklerin yükseldiği dönemlerde altın ve gümüşte görülen kısa süreli geri çekilmeler çoğu zaman daha büyük bir yükseliş öncesindeki yeniden fiyatlama süreci olarak değerlendirilir” dedi.
Enerji piyasalarında ise daha ciddi bir risk tablosunun oluştuğuna dikkat çekiliyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın kapanma ihtimali ve Körfez bölgesindeki güvenlik risklerinin artması enerji arzını tehdit eden gelişmeler arasında gösteriliyor. Uluslararası ekonomi çevrelerine göre olası bir enerji krizi küresel ekonomide yeni bir resesyon riskini de beraberinde getirebilir.
Kitiş, enerji fiyatlarındaki artışın küresel ekonomiye etkilerine ilişkin değerlendirmesinde, “Enerji fiyatlarının hızla yükseldiği bir dönemde dünya ekonomisi kırılgan bir zeminde ilerliyor. Enerji krizi yalnızca fiyat artışı anlamına gelmez; aynı zamanda küresel büyümenin yavaşlaması ve yeni bir ekonomik daralma riskini de beraberinde getirir” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar ayrıca son dönemde enerji ticaretinde dolar dışındaki alternatif ödeme yöntemlerinin gündeme gelmesinin küresel finans sisteminde yeni kırılmaların habercisi olabileceğini belirtiyor. İran’ın enerji taşımacılığında yuan ile ödeme yapan gemilere kolaylık sağlaması, petrodolar sisteminin geleceğine yönelik tartışmaları da yeniden gündeme getirdi.
Küresel borçluluk seviyelerinin artması, merkez bankalarının politikaları ve jeopolitik riskler altının uluslararası finans sistemindeki rolünü yeniden güçlendiriyor. Birçok ülkenin rezervlerinde altının payını artırması da bu eğilimi destekleyen gelişmeler arasında gösteriliyor.
Altın fiyatlarına ilişkin dikkat çeken bir öngörüde bulunan Kitiş, “Küresel para sistemindeki dönüşüm ve artan jeopolitik riskler dikkate alındığında altının ons fiyatında çok daha yüksek seviyelerin konuşulması sürpriz olmayacaktır. Piyasalarda yıl sonuna doğru 10 bin dolar seviyesinin konuşulması artık uç bir senaryo olarak görülmemeli” dedi.
Uzmanlara göre enerji krizi, jeopolitik rekabet ve küresel para sistemindeki dönüşümün birleşmesiyle altın yalnızca bir yatırım aracı değil, aynı zamanda uluslararası finans sisteminde güvenli bir referans varlık olarak yeniden öne çıkabilir.