Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında, eşinden boşandığı halde eski eşiyle fiilen birlikte yaşamaya devam ettiği belirlenen kişilerin bağlanmış gelir ve aylıkları kesilebiliyor.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin kararında, 1 Ekim 2008’den itibaren boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen kişilerin, boşanma kararlarının samimi olup olmadığına bakılmaksızın aylıklarının kesilmesinin zorunlu olduğu belirtildi.
Karara konu olayda, babası Kurum sigortalısı olan ve 2002 yılında vefat eden bir kadın, babasından dolayı bağlanan yetim aylığını alıyordu. Kadın, eşi Ahmet H.’dan 2001 yılında boşandığını ancak SGK tarafından eski eşiyle fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle aylığının 26 Ekim 2008’de kesildiğini ve ödenen tutarların borç çıkarıldığını belirterek dava açtı.
İlk dava reddedilirken, kadın 2022 yılında yeniden SGK’ya başvurdu. Talebinin kabul edilmemesi üzerine konuyu İş Mahkemesi’ne taşıdı. Mahkeme, kadının başvurusunu kabul ederek yetim aylığının yeniden bağlanmasına karar verdi.
SGK tarafından yapılan itirazın ardından Bölge Adliye Mahkemesi de kararı onadı. Bunun üzerine dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin gündemine geldi.
“Boşanmanın samimi olup olmadığını araştırmak yargının görevi değil”
Yargıtay kararında, kanunun yalnızca “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” kişileri esas aldığına dikkat çekildi.
Kararda, boşanmanın hangi amaçla gerçekleştirildiğinin veya tarafların gerçek boşanma iradesine sahip olup olmadığının ayrıca araştırılmaması gerektiği ifade edildi. Kesinleşmiş boşanma kararının geçerliliğinin de başka bir organ tarafından sorgulanamayacağı belirtildi.
Yargıtay, boşanma sırasında gerçek ve samimi bir iradenin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 1 Ekim 2008’den sonra eski eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen kişilerin gelir veya aylıklarının kesilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
Karar bozuldu
Yargıtay, yerel mahkemenin kararını ise eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle bozdu.
Daire, davacı ile boşandığı eşinin nüfus kayıt sistemindeki adreslerinin incelenmesini, ihtilaflı dönemde aynı adreslerde birlikte yaşama durumunun bulunup bulunmadığının araştırılmasını istedi.
Ayrıca adreslerde kimlerin yaşadığının kolluk aracılığıyla belirlenmesi, muhtar, komşu, kapıcı ve yönetici gibi kişilerin dinlenmesi gerektiğine hükmedildi.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına oy birliğiyle karar verdi.
