Ege Denizi'nde bulunan Helen (Girit) Yayı'nın tek parça halinde kırılması durumunda Türkiye'nin nasıl etkileneceğine ilişkin tartışmalar gündemdeki yerini koruyor. Jeoloji Yüksek Mühendisi Ali Baltaş, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede Helen Yayı'nın jeolojik yapısını, tektonik hareketlerini ve geçmiş deprem kayıtlarını ele alarak kamuoyuna önemli bilgiler aktardı.
Son günlerde basında yer alan olası deprem senaryolarını değerlendiren Baltaş, yaklaşık 1000 kilometre uzunluğundaki Helen Yayı'nın İyon Denizi'nden Fethiye Körfezi'ne kadar uzanan bölümünün tek seferde kırılarak deprem oluşturduğuna ilişkin bugüne kadar herhangi bir bilimsel veriye rastlanmadığını ifade etti.
HELEN YAYI TÜRKİYE İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Yunanistan'ın güneybatısındaki İyon Denizi'nden başlayarak Girit ve Rodos'un güneyinden Fethiye Körfezi'ne uzanan Helen Yayı, Afrika Levhası'nın kuzeye doğru hareket ederek Avrasya Levhası'nın altına daldığı tektonik sınır hattını oluşturuyor.
Ali Baltaş, bu hareketin Anadolu Levhası'nın batıya, Ege Bölgesi'nde ise güneybatıya doğru ilerlemesiyle bağlantılı olduğunu belirtti.
Söz konusu tektonik hareketlerin Ege Denizi'ndeki deprem ve volkanik faaliyetlerin yanı sıra Türkiye'deki Kuzey Anadolu Fay Zonu, Doğu Anadolu Fay Zonu ve Batı Anadolu Graben Sistemi üzerinde de etkili olduğunu kaydeden Baltaş, bu nedenle bölgenin Türkiye açısından önemli bir jeolojik yapıya sahip olduğunu ifade etti.
HELEN YAYI 3 ANA SEGMENTTEN OLUŞUYOR
Helen Yayı'nın bilimsel literatürde tek ve kesintisiz bir fay hattı olarak değil, üç ana bölümden oluşan bir dalma-batma zonu olarak değerlendirildiğini belirten Baltaş, bölgedeki jeolojik farklılıklara dikkat çekti.
Bu kapsamda Helen Yayı'nın;
-
Batı Segmenti'ni Kefalonya-Mora Yarımadası ve Batı Girit,
-
Orta Segmenti'ni Orta ve Doğu Girit,
-
Doğu Segmenti'ni ise Karpat-Rodos-Güneybatı Anadolu hattı oluşturuyor.
Baltaş, hattın batı ve doğu kesimleri arasında dalma açısı, kabuk yapısı ve tektonik hareketler bakımından farklılıklar bulunduğunu belirterek bu yapısal değişimlerin kırılmanın bütün yay boyunca kesintisiz gerçekleşmesini zorlaştırdığını ifade etti.
Ayrıca Helen Yayı'nın uzunluğunun yaklaşık yüzde 80'lik bölümünde hareketin, zamana bağlı deformasyon ve kayma şeklinde gerçekleştiğini, deprem üretiminin ise daha küçük kilitli alanlarda




