En düşük emekli aylığının belirlenmesinde mevcut uygulamanın değiştirilmesine yönelik çalışmalar gündeme geldi. Altı ayda bir yapılan düzenlemeler yerine daha kalıcı ve öngörülebilir bir sistem oluşturulması üzerinde duruluyor.
Yeni sistemle emekli maaşlarındaki artışların belirli kurallara bağlanması, düşük gelirli emeklilerin ekonomik koşullarının iyileştirilmesi ve uygulamanın uzun vadede sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Asgari Ücret Emekli Maaşında Ölçüt Olabilir
Yenişafak'ta yer alan habere göre, değerlendirilen ilk seçenek en düşük emekli aylığının asgari ücrete veya başka bir ekonomik göstergeye bağlanması.
Bu modelin hayata geçirilmesi durumunda taban aylık, her zam döneminde yeniden kanun çıkarılmasına gerek kalmadan önceden belirlenen formüle göre güncellenebilecek.
Ancak asgari ücretin hangi oranının esas alınacağı ve uygulamanın bütçeye getireceği maliyet henüz netleşmiş değil.
Düşük Gelirli Emeklilere Destek Gündemde
İkinci formül, belirlenen gelir seviyesinin altında kalan emeklilere gelir tamamlama desteği verilmesini öngörüyor.
Bu sistemde emeklinin geliri belirlenen sınırın altında kalırsa aradaki farkın kamu kaynaklarıyla karşılanması gündeme gelebilecek. Böylece desteğin özellikle ekonomik açıdan daha fazla ihtiyaç duyan emeklilere yönlendirilmesi hedefleniyor.
Kök Maaşlar Yeniden Hesaplanabilir
Masadaki üçüncü seçenek ise kök maaşların yeniden düzenlenmesi.
Mevcut sistemde kök aylığı düşük olan bazı emekliler, yapılan zamları maaşlarında yeterince hissedemiyor. Bu sorunun giderilmesi amacıyla prim gün sayısı, prime esas kazanç ve aylık bağlama oranlarının yeniden değerlendirilmesi üzerinde duruluyor.
Böyle bir değişikliğin yalnızca mevcut emeklileri değil, ilerleyen yıllarda emekli olacak vatandaşları da etkilemesi beklenebilir.
Zam Oranlarında Bütçe Dengesi Etkili Olabilir
Dördüncü seçenekte ise en düşük emekli aylığındaki artışların belirlenmesinde bütçe imkânları ve ekonomik göstergelerin dikkate alınması öngörülüyor.
Bu modelde artışların yalnızca enflasyon oranına göre değil, kamu maliyesinin durumu ve ekonomik koşullar çerçevesinde belirlenmesi değerlendiriliyor. Ayrıca emekliler için belirli bir asgari artış güvencesi oluşturulması da seçenekler arasında bulunuyor.
Yeni Sistem İçin Kanun Değişikliği Gerekiyor
En düşük emekli aylığına ilişkin uygulamanın değiştirilmesi için 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
Yeni düzenlemede taban aylığın hangi ölçütlere göre belirleneceği, artış dönemleri ve finansman yönteminin netleştirilmesi bekleniyor. Kök maaş sisteminde değişikliğe gidilmesi halinde ise daha kapsamlı bir mevzuat çalışması yapılması gerekecek.
Henüz dört seçenekten hangisinin uygulanacağı kesinleşmiş değil. Modellerin tek başına mı yoksa birlikte mi hayata geçirileceği de yapılacak değerlendirmelerin ardından belli olacak.
Bakan Işıkhan Müjde İçin Erdoğan'ı İşaret Etmişti
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, daha önce yaptığı açıklamada emeklilere yönelik müjdeyi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vereceğini belirtmişti.
Bu açıklamanın ardından en düşük emekli aylığına yönelik yeni model arayışları yeniden gündeme geldi. Milyonlarca emekli, düzenlemenin içeriğini ve hangi formülün tercih edileceğini bekliyor.
