Çaycuma Belediyesi, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu iş birliğiyle Dünya Felsefe Günü dolayısıyla anlamlı bir konferansa ev sahipliği yaptı. Felsefe dünyasının önemli isimlerinden İoanna Kuçuradi anısına düzenlenen “Antik Anadolu’nun Evrensel Mirası” başlıklı etkinlik, Çaycuma Belediyesi Çarşamba Salonu’nda gerçekleştirildi.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Teoman Duralı İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Felsefe Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Emre Çeliker’in moderatörlüğünü üstlendiği konferansta, Bartın Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi ve Tios Kazıları Başkanı Prof. Dr. Şahin Yıldırım ile Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi ve UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Felsefe İzleme Grubu Başkanı Prof. Dr. H. Haluk Erdem konuşmacı olarak yer aldı.
Etkinliğe Çaycuma Belediye Başkanı Bülent Kantarcı, Filyos Belediye Başkanı Erol Acar, BEUN Teoman Duralı İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Melih Geniş, siyasi parti temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.
Konferans öncesinde UNESCO Genel Direktörü Khaled El-Enany'nin Dünya Felsefe Günü mesajı okundu. Ardından İoanna Kuçuradi'nin yaşamını anlatan belgesel gösterildi. BEUN Rektörü Prof. Dr. Ahmet Ulusoy da etkinliğe gönderdiği mesajla katkıda bulundu.
Çeliker: Farklı görüşlerimiz en büyük zenginliğimiz
Konferansın moderatörü Dr. Öğr. Üyesi Emre Çeliker, felsefenin farklı düşüncelere ve yaşam anlayışlarına sahip insanları ortak bir hakikat arayışında buluşturduğunu ifade etti.
İoanna Kuçuradi'yi saygıyla anan Çeliker, etkinlikte Bülent Ecevit, İoanna Kuçuradi ve Teoman Duralı gibi farklı düşünce dünyalarına sahip isimlerin bir araya gelmesinin Türkiye'nin önemli zenginliklerinden biri olduğunu vurguladı.
Yıldırım: Karadeniz, Miletos'un aydınlanmasında önemli rol oynadı
Konferansın ilk konuşmacısı Prof. Dr. Şahin Yıldırım, arkeolojik bulgular üzerinden göç hareketlerini, kolonizasyon sürecini ve Miletos'un önemli yerleşimlerinden Tios Antik Kenti'nin tarihsel gelişimini anlattı.
Karadeniz'in Miletos ve İyonya aydınlanmasının gelişiminde önemli bir yere sahip olduğunu belirten Yıldırım, M.Ö. 14-12. yüzyıllardaki göç hareketlerinden, Hitit Krallığı ve Miken uygarlığının çöküşünden, Anadolu'nun Karanlık Çağı'ndan ve M.Ö. 8. yüzyılda başlayan kolonizasyon faaliyetlerinden söz etti.
Miletlilerin Karadeniz'deki yerleşim süreçlerini de değerlendiren Yıldırım; Lidya Krallığı, Kral Yolu, sikke kullanımı, Artemis Tapınağı ve Perslerin Anadolu'daki egemenliği hakkında bilgiler paylaştı. Miletos'un ekonomik gücüne, Hippodamos ile özdeşleşen ızgara planlı kent düzenine ve Didim'deki Apollon Tapınağı'na da değindi.
Tios, Güney Karadeniz'in önemli arkeolojik miraslarından biri
Tios Antik Kenti'nde yürütülen kazılardan elde edilen bulguları aktaran Yıldırım, kentin Güney Karadeniz'de üzerinde modern yerleşim bulunmayan tek antik kent olduğunu belirtti.
Akropoldeki erken dönem konut ve tapınak kalıntıları ile Zeus Syrgastes Tapınağı hakkında bilgi veren Yıldırım, kazıları tamamlanan nekropolün Karadeniz'in en iyi korunmuş nekropolü olduğunu ifade etti. Antik tiyatronun ise Karadeniz kıyısında günümüze ulaşan tek antik tiyatro olma özelliği taşıdığını söyledi.
Sualtı arkeolojisi açısından da önemli bir merkez olan Tios'ta bu yıl iki yeni batık gemiye ulaşıldığını açıklayan Yıldırım, böylece kentte tespit edilen batık sayısının 16'ya yükseldiğini bildirdi. Roma döneminde inşa edilen liman ve mendireklerin de kentin tarihi açısından önemli olduğunu vurguladı.
Katılımcıların sorularını da yanıtlayan Yıldırım, antik tiyatronun geçmişte farklı amaçlarla kullanıldığını, nekropoldeki mezarların ise toplumsal tabakalaşmaya ilişkin önemli bilgiler sunduğunu anlattı.
Kültürel mirasın korunmasında toplumsal farkındalık ve yasal düzenlemelerin önemine dikkat çeken Yıldırım, İstanbul Arkeoloji Müzeleri ve Kastamonu Müzesi başta olmak üzere farklı müzelerde bulunan Tios kaynaklı eserleri bir araya getirmeye çalıştıklarını da dile getirdi.
Erdem: Merak ve sorumluluk insanlığın ortak sesidir
Konferansın ikinci konuşmacısı Prof. Dr. H. Haluk Erdem, Miletos'ta ortaya çıkan düşünsel geleneğin evrensel niteliğini ve felsefenin insan yaşamındaki yerini değerlendirdi.
Arkeoloji ve felsefenin insanın kendisini ve ortak geçmişini anlamasına yardımcı olduğunu belirten Erdem, bilgelik ile filozofluk arasındaki farklılıklara dikkat çekti.
Thales'in kendini tanıma ve ölçüyü aşmama üzerine düşüncelerini, Anaksimandros'un ise sorgulayıcı yaklaşımını ele alan Erdem, insanlığın gelişiminde merak ve sorumluluk duygusunun önemini vurguladı.
Felsefenin farklı kültürleri ve yaşam deneyimlerini ortak bir düşünce zemininde buluşturduğunu belirten Erdem, mitolojik düşünceden akılcı düşünceye geçiş sürecini de değerlendirdi.
Feridüddin Attar'ın Mantıku't-Tayr eserindeki Simurg anlatısından yararlanan Erdem; Epiktetos, Diyojen, Anaksagoras ve Herakleitos gibi düşünürlerin görüşleri üzerinden Anadolu'nun zengin felsefi birikimine ilişkin örnekler sundu.
Yapay zekâ çağında merak duygusunun önemi
Konuşmasında öğrenmenin ve yaşamın sorumluluğunu üstlenmenin önemine değinen Erdem, çocukların erken yaşlardan itibaren sanat, edebiyat ve felsefeyle tanışması gerektiğini söyledi.
Okuma kültürünün geliştirilmesine dikkat çeken Erdem, yapay zekâ çağında insanın sahip olması gereken en önemli özelliklerden birinin merak duygusunu korumak olduğunu ifade etti.
Tios Antik Kenti ile Miletos arasındaki tarihsel ve düşünsel bağa da değinen Erdem, Miletos'un yalnızca bir kent değil, insanlığın ortak düşünce arayışının önemli merkezlerinden biri olduğunu belirtti.
Tios kazılarının bu evrensel mirasın anlaşılmasına katkı sunduğunu dile getiren Erdem, “Milet’ten yükselen ses Çaycuma’dan duyuluyor” ifadelerini kullandı.
Soru-cevap bölümünde katılımcıların görüş ve sorularını yanıtlayan Erdem, çocukların kitaplarla, sanatla ve nitelikli metinlerle buluşmasının önemine dikkat çekti. Okuma alışkanlığının ve merak duygusunun eğitim hayatında desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Kantarcı: Bu tür buluşmaları sürdürmeye devam edeceğiz
Konferansın sonunda Çaycuma Belediye Başkanı Bülent Kantarcı, konuşmacılara günün anısına plaket takdim etti.
Etkinliğin Çaycuma'da düzenlenmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Kantarcı, konferansa katkı sunan akademisyenlere teşekkür etti. Katılımcıların ilgisinin de kendileri için önemli olduğunu belirten Kantarcı, bu nitelikteki kültürel ve akademik buluşmaları düzenlemeyi sürdüreceklerini ifade etti.





