BİR "ZONGULDAK" ANALİZİ

ZONGULDAK 03.05.2022, 11:55
BİR "ZONGULDAK" ANALİZİ

Deneyimli gazeteci Mustafa Kemal Erdemol, Zonguldak'taki 1 Mayıs kutlamaları izlenimlerini yazdı.

Bugüne kadar bir çok kitaba imza atan sosyalist gazeteci Erdemol, yazısında emek mücadelesindeki gerilemeyi ve Zonguldak'taki etkilerini kaleme aldı.
İşte o yazı:

Başkasını bilemem ama Zonguldak’ta 1 Mayıs’ı kutlamak benim için çok ama çok önemliydi. O nedenle Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD Zonguldak Şubesi Başkanı Ali Ayaroğlu’nun, Demokrasi Platformu ile ortaklaşa düzenlenen panel davetini sevinçle kabul ettim. Meslektaşlarım Aykut Küçükkaya, Mustafa Hoş, Sedat Bozkurt ile gittiğimiz kentte, önce 1 Mayıs kutlamasına katıldık, ardından kentin emek mücadelesinde sembol haline gelmiş Madenciler Lokali’nde “Geleceğe Bakış” konulu paneli gerçekleştirdik.

Zonguldak’a “Emeğin Başkenti” denmesindeki isabeti tartışmam bile. Fazlasıyla hak ediyor üstelik. Öyle bir kent ki, madencileri ülkemiz emek mücadelesinin en büyük işçi yürüyüşünü gerçekleştirmişti, hala bu büyük hak arama eylemiyle anılıyor adı. Belki de bu öneminden ötürü 1 Mayıs’a katılımın az oluşu çok dokundu bana.

Panelde de söyledim emek hareketinde dünya çapında bir gerileme olduğunu. Bunun birçok nedeni var tabii, anlatması uzun sürer. Bu gerilemeye yol açan küresel çaptaki gerekçelere Zonguldak’ın içine sokulduğu özel durumu da eklenebilir. Dışarıya ciddi sayıda göç veren kentte işsizlik de çok yaygın. Bu ülkenin en önemli sorunu zaten. Yakınır gibi görünmelerine aldanılmasın, işsizlik sermaye düzeninin bilinçli olarak yarattığı bir sorundur. İşlerini düşük ücretlerle yapmaya talip işsizlerin varlığı işçinin işveren karşısında pazarlık gücünü düşürür. İşsizliği sever sermaye düzeni. Başkaldıranda “yerinin doldurulacağı” algısı yaratmayı da iyi becerir.

Yapabilir ama istemez

İsterse işsizliği ortadan kaldırabilir düzen. Örneğin istenirse Zonguldak’ta işsiz tek bir insan kalmaz. Kentin 1.517 milyar ton taş kömürü rezervi var. Türkiye’nin ortalama taş kömürü tüketimi ise yılda 37 milyon ton. Tüm ülkeye fazlasıyla yetecek olan o rezervleri gün yüzüne çıkaracak binlerce işsiz var Zonguldak’ta. Ama aç gözlü kent sermayesi bu işsizleri kullanacağı yerde, kentte iş arayan da yokmuş gibi, elbette ucuza da geldiği için Çin’den işçi getirmişti geçen yıl. Sermayenin kent, yurt sevgisi yoktur.

Ünal Demirtaş ile Deniz Yavuzyılmaz kentin CHP’li milletvekilleri. Çok gençler. Büyük sevgi görüyorlar kent halkından. Kentleri için ciddi çaba gösteren bu iki milletvekili şimdi Karadeniz Ereğlisi başta olmak üzere AKP’nin kentin dokusunu değiştiren müdahalelerine karşı mücadele veriyorlar. Sanırım çok ama çok yorulacaklar. Uğraşmaları gereken o kadar sorun var ki karşılarında. Her şeyden önce emek tarihimizin en muhteşem eylemi olan Ankara’ya işçi yürüyüşünden sonra sağ iktidarların hedefi haline gelen Zonguldak’a yönelik o intikam duygusuyla baş etmekzorundalar. Ülke tarihinin en büyük işçi düşmanı Turgut Özal yürüyüşten ötürü büyük kin duyduğu kentte işe önce madenciliği yok etmekle başladı. Gerisini kendisinden sonra gelen sağ hükümetler sürdürdü. Bir zamanlar sayıları 50 binlere dayanan maden işçisinden bugün kala kala 7 bin işçi kaldı. Kenti bitirdiler sağcılar. Zonguldak’a özgü ne varsa yok etmekte kararlılar. Yarım asırdan fazla madencilere mekan olmuş tarihi Madenciler Lokali’ne de göz diktiler. Yok edecekler. Kendilerine benzemeyen ne varsa yok ediyorlar. Sadece kendilerine benzeyenlerin olduğu bir kent ne kadar renksiz oysa.

İlklerin kenti

Ülkenin ilk tenis kortu Zonguldak’ta. Yıllar yıllar önce madenleri işleten Fransızlar kendi kültürlerini de getirmiş, yerli halk da benimsemiş hemen. Sinemalar, dans salonları, düzenlenen balolar kentin parçası haline gelmiş. Yani “modernite”nin ilk ulaştığı yurt toprağıdır Zonguldak. Dokusunun yok edilmesi girişimlerine rağmen aydınlığı sönmeyecek bir kent de tabii. Kentlerine sevdalı çok sayıda ilerici, aydın da var Zonguldak’ta. Aydınlanma mücadelesini “altıyedi” adlı harika bir dergiyle de sürdürüyorlar. Benim de yazılarıma yer veriyorlar, sağ olsunlar. Kültürel mücadeleyi yılmadan sürdürenler var yani. Bu arada belirteyim ki, Zonguldaklılar Ekrem Zaman Murat’ın kıymetini bilmeliler. Bir maden mühendisi Murat. Ben madenin kültür tarihini bu kadar iyi bilen birine rastlamadım. Çok ama çok önemli bir Zonguldak tarihçisi. Kentin “kültür hazinelerinden” biri bana sorarsanız.

Çivi çakmadılar

Siyasi hayatımıza önemli figürler armağan etti Zonguldak. Tanınmış siyasileri var. Başbakan bile çıkardı. Oralı olmadığı halde 1965 ile1991 yıllarında meclise Zonguldak Milletvekili olarak giren Bülent Ecevit örneğin. Panel sonrası Ünal Demirtaş bizi Karadeniz Ereğlisi’nde harika bir mekana götürdü. İçeri girdiğimizde eski Meclis Başkanlarından Köksal Toptan ile karşılaştık. Yıllarca Demirel’in sadık adamlarındandı, sonra AKP’li oldu. Demirtaş kendisine yakışan bir nezaketle saygıda kusur etmedi tabii Toptan’a. Özendim Demirtaş’a, çünkü ben de saygı duymayı çok isterdim. Kentine tek bir faydası olmayan adamdır Toptan. Elini sıktım ama muhabbet beslediklerimden değildir.

Muhterislerin intikam duygularına hedef kılınmış bir kent Zonguldak. Termik santrallerle havasının mahvedildiği yetmiyormuş gibi şimdi de kentin gözbebeği Filyos’u tahrip edecekler. Bölge Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na (TPAO) devredildikten sonra sınırlarının genişletilmesi için çalışmalar başlatıldı. Bu hem tarım ile hayvancılığın hem de doğal güzelliğin yok edilmesi demek.

1 Mayıs’ta kararlı ama çok az sayıda katılımcı gördüm. “Emeğin başkenti” Zonguldak’ta olacak iş değil bu. Tarihi direnişle dolu bir kent olarak tabii ki üzüntü vericiydi görüntü. Zonguldak emekçisi üzerinden ölü toprağını mutlaka atacak.

Bunun için fazla bir şeye ihtiyacın yok Zonguldak, dön şanlı tarihine bak.

Kaynak: (HALKIN SESİ)
Yorumlar (0)
18
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Pendikspor Futbol 34 77
2. Amed Sportif Faaliyetler 34 57
3. TECO Karacabey Belediyespor 34 56
4. Isparta 32 Spor 34 55
5. Tarsus İdman Yurdu 34 55
6. Anagold 24Erzincanspor 34 54
7. Bucaspor 1928 34 53
8. Kırşehir Belediyespor 34 49
9. Ankara Demirspor 34 49
10. Weecoins Kırklarelispor 34 47
11. Şanlıurfaspor 34 46
12. Nazilli Belediyespor 34 45
13. Uşakspor A.Ş. 34 40
14. CriptoSwaps Zonguldak Kömürspor 34 38
15. Pazarspor 34 34
16. Akhisarspor 34 31
17. Karatay Termal 1922 Konyaspor 34 29
18. Eskişehirspor 34 22
19. GMG Kastamonuspor 0 0
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 36 52
10. Kasımpaşa 37 50
11. Hatayspor 37 50
12. Sivasspor 36 48
13. Galatasaray 36 48
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 36 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 36 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Crystal Palace 36 45
13. Aston Villa 36 44
14. Newcastle 36 43
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22