Zonguldak’ın Meşrutiyet Mahallesi Kadırga Yokuşu’nda meydana gelen bina çökmesi, yerel yönetimler, uzmanlar ve vatandaşlar arasında yapı güvenliği konusundaki endişeleri yeniden alevlendirdi. Yaşanan acı olayların ardından konuyu jeoteknik ve inşaat mühendisliği açısından ele alan Jeoloji Yüksek Mühendisi Ali Baltaş, dikkat çeken tespit ve uyarılarda bulundu.
Genel olarak Türkiye genelinde güvenli yapıların inşasında yapım kalitesinin yüzde 60, zemin özelliklerinin ise yüzde 40 oranında etkili kabul edildiğini belirten Baltaş, Zonguldak ve çevresi için bu tablonun tamamen tersine döndüğünü ifade etti.
Zonguldak İçin Zemin Unsuru %70 Oranında Kritik
Yağışlı iklim ve eğimli topoğrafyaya sahip Zonguldak’ta güvenli yapılar için zemin özelliklerinin yaklaşık yüzde 70, bina yapım kalitesinin ise yüzde 30 oranında etkili olması gerektiğinin altını çizen Baltaş, "Diğer bir değişle güvenli yapıların inşa edilmesinde Türkiye ortalamasından farklı olarak Zonguldak için zemin özellikleri çok daha önemlidir. Çünkü Zonguldak'ta sağlam zemin bulmak, sağlam bina yapmaktan daha zordur" değerlendirmesinde bulundu.
Zonguldak Zemini Hangi Risklerle Karşı Karşıya?
Bölgedeki zemin kalitesini olumsuz etkileyen faktörlerin yalnızca eğim ve yağışla sınırlı olmadığını belirten Baltaş; madencilik faaliyetlerinden kaynaklanan tasman olaylarını, sahile yakın kesimlerdeki yüksek katlı binaların eriyebilen kireçtaşları üzerindeki baskısını ve yüzeyi kaplayan ayrışmış kayaçların suya doymasını temel riskler olarak sıraladı.
Ayrıca binalar arasında gerekli tedbirler alınmadan yapılan bilinçsiz kazıların ve yeterli mühendislik desteğinden yoksun istinat duvarlarının arazi dengesini altüst ettiğini vurgulayan Baltaş, hidrostatik basınç ve yanal toprak itkisine dayanıklı olmayan duvarların tehlike saçtığını kaydetti.
"Kültürel Bir Sorunla Karşı Karşıyayız"
Zonguldak’taki yapıların teker teker elden geçirilerek zemini sağlam, iyileştirilebilir veya tehlikeli olanların acilen tespit edilmesi gerektiğine dikkat çeken Baltaş, şu çağrıda bulundu:
"Yaşanan olaylardan ders alarak gereğini yapmazsak da her yıkılan yapının ardından işin kolayına kaçarak suçlu aramaya devam ederiz. Bana göre Zonguldak’ın yerleşim sorunu, kurulduğu günden bu tarafa plansız ve denetimsiz yapılaşmadan kaynaklanmaktadır. Bu haliyle yöneticisinden sade vatandaşa kadar hepimizi ilgilendiren kültürel bir sorundur."
Yazısında kentin simge yapılarına yönelik yaklaşımlara da değinen Baltaş, zemin kaynaklı riskler göz ardı edilerek deprem bahanesiyle sağlam yapıların yıkılmasının "yaman bir çelişki" olduğunu ifade etti.
