Emeğin başkentinde yer üstündeki kadın emeğini görünür kılmak ve ekonomiye kazandırmak adına tarihi bir adım atıldı. Zonguldak Karaelmas Kadın Kooperatifi bünyesinde kurulan Endüstriyel Mutfak ve Yaşam Merkezi, Zonguldak Valisi Osman Hacıbektaşoğlu’nun da katıldığı görkemli bir törenle kapılarını açtı.
Güçlü Ortaklık, Vizyoner Dönüşüm
Kapsayıcı Büyüme Derneği, Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV) ve Awen for Us iş birliğiyle yürütülen “Benim Kooperatifim” projesinin bu yılki destek duraklarından biri Zonguldak oldu. Proje kapsamında kooperatifin faaliyet gösterdiği tarihi bina aslına uygun olarak tamamen yenilendi ve içerisine tam teşekküllü bir endüstriyel mutfak kuruldu.
Merkezi benzersiz kılan en büyük özellik ise Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile gerçekleştirilecek ortaklık:
-
Üretim ve Aktif Yaş Alma Bir Arada: Merkez, kadınların endüstriyel mutfakta gıda üretimi yapıp ekonomik kazanç sağlayacağı, aynı zamanda yaşlılar için bir "Gündüz Bakım Merkezi" olarak hizmet vereceği çift yönlü bir modelle işletilecek. Bu yapı, Avrupa'daki başarılı örneklerinin ardından Türkiye'de ilk kez uygulanıyor.
"Ben Yapamam Denilen Yerde 'Ben de Varım' Diyen Kadınların Cesareti"
Açılışta konuşan Zonguldak Karaelmas Kadın Kooperatifi Başkanı Sevgi Alay, zorlu ve inanç dolu bir yolculuğun meyvesini aldıklarını belirterek şu duygusal ifadeleri kullandı:
"Burası sadece bir bina değil; 'Ben yapamam' denilen yerde 'Ben de varım' diyen kadınların cesaretidir. Bu destek sayesinde kooperatifimiz Türkiye’de bir ilki gerçekleştirerek, Avrupa’da başarılı örnekleri bulunan ‘üretim ve bakım evi’ modelini hayata geçiriyor. İnanıyoruz ki bu proje, yüzlerce kooperatife yeni fikirler verecek, yeni iş alanlarının ve yeni projelerin doğmasına ilham olacak. Bir kadının hayatı değişirse bir aile değişir, bir aile değişirse bir şehir değişir."
Bakım Sorumluluğu Kadın İstihdamının Önündeki En Büyük Engel
KEDV Yönetim Kurulu Başkanı Şengül Akçar, kadınların dünyada ve Türkiye'de görünmez bakım emekleriyle ekonomiye milyarlarca dolarlık devasa bir katkı sunduğunu ancak bu zenginlikten pay alamadıklarını hatırlatarak projenin vizyonunu övdü.
Kapsayıcı Büyüme Derneği Başkanı Kadir Kılıçparlar ise doğru desteğin kadın emeğinde müthiş bir çarpan etkisi yarattığına Zonguldak'ta şahitlik ettiklerini dile getirdi.
Törenin moderatörlüğünü üstlenen Awen for Us Kurucusu Dr. Aylin Löle ise çarpıcı bir istatistiğe dikkat çekti:
"Türkiye’de 11 milyon kadın bakım sorumlulukları nedeniyle ücretli çalışma hayatına katılamıyor. Karaelmas yıllardır bu kentin yer altındaki zenginliğinin adıydı ve bu şehri büyüttü. Yerin üstündeki görünmeyen kadın emeği ise bu şehrin geleceğini büyütecek."
Tarihi Fransız Mirasında Sıfır Atık ve Gastronomi
Kooperatifin üretim yaptığı ve bahçesini sosyal mekan olarak kullandığı bina, kent tarihi açısından da büyük bir öneme sahip. 1896-1936 yılları arasında havzada faaliyet gösteren Fransız Ereğli Şirketi tarafından inşa edilen tarihi "Ruhban Evi", endüstriyel mirasın korunması gereken ikinci grup yapı statüsünde bulunuyor.
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) mülkiyetinde olan ve İl Özel İdaresi tarafından kooperatife tahsis edilen bu büyüleyici mekanda kadınlar; yerel gıda ürünlerinin ve catering hizmetlerinin yanı sıra coğrafi işaretli ürünler üretiyor. Ayrıca sıfır atık projeleri kapsamında gazete kâğıtlarından madenci heykelleri, mısır kabuklarından çanta ve sepetler üreterek Zonguldak kültürünü yaşatıyor ve çevreye katkı sağlıyorlar.
