10.11.2021, 00:45

ATA’NIN HUZURUNDA MAHZUN PRENSES…

15 Mayıs 1956 yılında ilk olarak devlet töreniyle ziyaret ettiği Ata’nın huzuruna, tam 8 yıl sonra 3 Nisan 1964 günü, bu sefer ihtişam ve meraklı gözlerden uzak, tek başına yüzünde hüzün ve saygı ifadesiyle bir kez daha huzura çıkan mahzun bir prenses fotoğrafı… 
Atatürk Türkiye’sine olan güven ve bu huzurun mimarına karşı gösterilen saygı ve sevgi duruşu…
Bir buket çiçek, birkaç devlet görevlisi nezaretinde, aslanlı yoldan geçerek, Ata’nın huzurunda, huzur arayan bir prenses…

“Soraya İsfandiyari Bahtiyari” ya da bilinen adıyla “Prenses Süreyya”, 1950'li yıllarda Batı Almanya'nın İran büyükelçisi ve asilzade Halil İsfendiyari'nin ve Moskova doğumlu Alman eşi Eva Karl'ın en büyük çocuğu ve tek kızıydı. 22 Haziran 1932 tarihinde İsfahan'da İngiliz Misyoner Hastanesi'nde doğdu. Ailesi uzun süre İran hükümetinin diplomatik işlerine dahil olmuştu. Amcası Sardar Esad, 20’nci yüzyılın başlarında İran anayasal hareketinin lideriydi. Süreyya, Berlin ve İsfahan'da büyüdü, Londra ve İsviçre'de eğitim aldı. İran Şah’ı Muhammed Rıza Pehlevi’yle Paris’te muhteşem bir törenle evlenmişti…

Süreyya; İran’ın şon Şah’ı Pehlevi ile 1951’de evlenmiş ama Şah’a bir erkek evlât, yani veliahd veremediği için yedi sene sonra boşanmak zorunda kalıp İran’ı terk eden ve hayatının sonuna kadar Avrupa’da yaşamaya, yani bir çeşit sürgüne mahkûm kalan Mahzun bir Prenses olarak kalmıştı…

Bizde “Süreyya” dendiğinde akla hemen şanssız, talihsiz, bahtsız ve mahzun bir prenses gelir. Prenses Süreyya halkın nazarında bir çeşit “mazlum” görüldüğü ve ismi telâffuz edilir edilmez, özellikle de hanımlardan hemen acıma ve teessür ifadeleri akla getirir.

Süreyya’dan sonraki Şah’ın ikinci eşi imparatoriçe Farah’ da sosyal faaliyetleri ile kocasının, Süreyya ile olan hatırasını unutturmaya çalışsa da, şahın sürgün yıllarında, ilk eşinin hatıralarını her zaman yaşattığı söylenir.

1956 yılında Zonguldak’a, Cumhurbaşkanı Celal Bayar ev sahipliğinde iki gün ziyaretlerde bulunan İran Şahı Rıza Pehlevi ve eşi Prenses Süreyya, basında büyük yankı uyandırmış, Zonguldak ve Türk halkı, zümrüt gözlü Soraya’yı “Süreyya” olarak isimlendirmişti. Hatta kimileri yeni doğan kız çocuklarına ziyaret sonrası “Süreyya” ismini koymuştu.

Şah’ın ailesine erkek çocuk doğuramadığı için zor günler geçiren ve Saray çevresinde “istenmeyen kadın” ilan edilen Süreyya, anne olabilmek ümidiyle Zonguldak ziyaretinde Kokaksu’daki kaplıcadan bile şifa aramıştır.

13 Şubat 1958’de Pehlevi’den ayrılıp saraydan uzaklaştırılan Soraya'nın "Prenses" unvanını kullanabileceği, Şah'ın kız kardeşleri ile aynı haklara sahip olacağı, diplomatik pasaporta ve belirli miktarda gelire sahip olacağı açıklanmıştır.

Süreyya sonraki hayatında hiç kimse ile evlenmeden yaşadı. Hatıraları çok okunan kitaplar arasında yer aldı. Prenses Süreyya’nın 1961’de yazmaya başladığı, dönemin yüksek tirajlı gazete ve dergilerinde yayınlanmış, 17 dilde kitaplaştırılmış "Hayatım" başlıklı hatıralarını, daha sonra "Unuttuklarım" adıyla yayınlanan hatıraları ile birleştirerek, 2007 yılında, daha sonra “Sürgündeki Prenses: Süreyya” adıyla yayınlandı.

Mahzun Prenses, teselliyi Hollywood'da ve sinemada aradı. 1965 yılında Dino de Laurentiis'in yönettiği "Bir Kadının Üç Yüzü" filminde rol aldı.

Ancak sinema macerası da onun yaralı yüreğine merhem olamadı. Hüzünlü hikâyesiyle yarım asırdır milyonların kalbinde yer eden zümrüt gözlü mahzun Prenses Süreyya, 25 Ekim 2001’de Paris’teki evinde sessizce hayata gözlerini yumdu.

Yüksel Yıldırım
Prenses Süreyya’nın Anıtkabir ziyaret fotoğrafları:
Özgür Sanal arşividir.
Zonguldak Nostalji

Yorumlar (0)
9
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Pendikspor 13 32
2. Bucaspor 1928 14 22
3. Isparta 32 Spor 14 22
4. Amed Sportif Faaliyetler 13 21
5. Şanlıurfaspor 13 20
6. Uşakspor A.Ş. 13 19
7. Pazarspor 13 19
8. Ankara Demirspor 14 19
9. Nazilli Belediyespor 13 19
10. Kırklarelispor 13 19
11. Tarsus İdman Yurdu 14 18
12. Akhisarspor 14 17
13. Anagold 24Erzincanspor 14 17
14. Karatay Termal 1922 Konyaspor 14 17
15. Kırşehir Belediyespor 13 16
16. Zonguldak Kömürspor 13 14
17. TECO Karacabey Belediyespor 13 13
18. Eskişehirspor 14 10
19. GMG Kastamonuspor 0 0
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 13 14
17. Watford 13 13
18. Norwich City 14 10
19. Burnley 12 9
20. Newcastle 14 7