Hayatta hiçbir edim kişinin kendi hür iradesi ile gerçekleşmez.. -Alper Sezer
Bu cümlede, felsefedeki "determinizm" (belirlenimcilik) veya "yazgıcılık" (fatalizm) akımlarının temelini oluşturan, özgür iradenin aslında bir illüzyon olduğunu savundum.
Edim, İnsan tarafından gerçekleştirilen her türlü bilinçli eylem, davranış veya yapıp-etmedir.Hür irade ise dışarıdan hiçbir zorlama, etki veya baskı altında kalmadan, kişinin tamamen kendi bilinciyle karar verebilme yetisidir.
Cümlede özetle şunu söylemek istedim: "İnsanın hayatta yaptığı hiçbir şey, kendi özgür ve bağımsız seçimi değildir."
Siz kendi isteğinizle bir karar verdiğinizi, bir eylemde bulunduğunuzu (örneğin bu soruyu sormayı, bir kahve içmeyi veya bir meslek seçmeyi) düşünseniz bile, arka planda sizi bu karara zorlayan kaçınılmaz nedenler vardır.
Buradan yola çıkarak eylemlerimizi belirleyen görünmez zincirleri açıklamaya çalışayım.
Beyin kimyanız, genleriniz ve fiziksel yapınız kararlarınızı şekillendirir.Çocukluğumuz, ailemiz, içine doğduğumuz kültür ve toplum bize farkında olmadığımız kodlar yükler. Evrendeki her olayın bir sebebi vardır. Sizin "özgürce aldım" dediğiniz bir karar, aslında geçmişteki binlerce küçük sebebin (deneyimleriniz, o anki ruh haliniz, açlık durumunuz vb.) kaçınılmaz bir sonucudur.
Özetle; bu cümlede insanın kendi hayatının mutlak direksiyonunda olmadığını; biyoloji, geçmiş, çevre ve evrenin yasaları tarafından sürüklenen bir varlık olduğunu iddia etmekteyim. İrademiz sandığımız kadar "hür" değildir.
