Bu aforizma ile, insan psikolojisinin ve varoluşunun en derin, en karanlık ve aynı zamanda en aydınlık noktalarından birine parmak basmakistedim. Özünde şunu söyledim: İnsan, dünyada bir "iz bırakmak" ve pasif bir izleyici olmadığını kendine kanıtlamak için eyleme geçmek zorundadır.

Bu eylem de temelde iki şekilde tezahür eder: Yaratım (Var etmek) veya Yıkım (Yok etmek).

Gelin bu iki kavramı ve arkasındaki felsefeyi biraz açalım:

İnsan, bir şeyler ürettiğinde, tasarladığında veya var ettiğinde yaratıcıya has bir tatmin yaşar. Sıfırdan bir şey ortaya koymak, "Ben buradayım ve dünyayı değiştirebiliyorum" demenin en yapıcı yoludur. Bir sanatçının tablo yapması, bir yazarın kitap yazması, bir mimarın bina inşa etmesi, bir anne-babanın çocuk büyütmesi, hatta bir bahçıvanın çiçek yetiştirmesi...

Kişi, içindeki potansiyeli dış dünyaya aktarır. Ortaya çıkan şeyde kendinden bir parça görür ve "Ben olmasaydım bu olmayacaktı, demek ki yaşıyorum ve bir anlamım var" der.

Her insan var edecek, üretecek kadar sabırlı, yetenekli veya şanslı olmayabilir. Ancak yaşadığını hissetme arzusu o kadar güçlüdür ki, eğer kişi var edemiyorsa, gücünü kanıtlamak için yok etmeyi seçer. Çünkü yıkmak da çevre üzerinde büyük bir etki yaratır ve insana bir "güç" hissi verir. Bir çocuğun yaptığı kuleyi yıkması, bir vandallık eylemi, ilişkileri sabote etmek, bir ormanı yakmak, savaşlar çıkarmak veya birinin itibarını zedelemek.

Yaratmak zaman, emek ve zeka ister; yok etmek ise saniyeler alır ama aynı derecede ses getirir. Kişi, "Bunu ben yok ettim, demek ki kontrol bende, demek ki güçlüyüm ve yaşıyorum" yanılgısına düşer. Edebiyatta buna en iyi örnek Mihail Bakunin'in "Yıkma tutkusu, aynı zamanda yaratıcı bir tutkudur" sözüdür.

Özetle; İnsan için en büyük korku hiçlik ve önemsizliktir. Dünyaya hiçbir etkimizin olmadığını, tamamen görünmez olduğumuzu hissettiğimizde ruhen ölürüz.

Bu aforizma, insanın o görünmezlikten kaçmak için ya bir sanatçı (var eden) ya da bir canavar (yok eden) olmayı göze alacağını anlatır. Yeter ki dünya onun varlığını fark etsin.